ควอนตัมก้าวกระโดดของจีน สร้างจากประเทศเยอรมนี ! - - และแล้ววาระงึมงำนานหลายปีของบริษัทขายสินค้ารหัสลับควอนตัมชื่อดังแต่ไม่ปรากฏผู้ใช้งาน 'Quantum CTek' จากประเทศจีน ได้รับการเปิดเผยเบื้องหลังเมื่อ ๑๓ มิถุนายน ๒๕๖๖ โดยสำนักข่าวและองค์กรสืบสวนข่าวอิสระจากประเทศเยอรมนีข้ามซีกโลกไปยังประเทศจีนกับข่าวใหญ่นี้ วิทยาการรหัสลับควอนตัมที่อยู่เบื้องหน้าท่านประธานาธิบดีนั้น จึงพลันกลายเป็น "แพะ" ! ๐ ประวัติบริษัท Quantum CTek โดยสังเขป ๐ ๐ ศาสตราจารย์ Jian Wei Pan บิดาควอนตัมจีน (ลูกศิษย์ของศาสตราจารย์ Anton Zeilinger นักวิทย์โนเบลฟิสิกส์ 2022) สร้างตัวสร้างห้องปฏิบัติการจากมหาวิทยาลัยเก่าแก่สุดในเยอรมนี Heidelberg (1386) ร่วมก่อตั้งบริษัทฯ (2009) ๐ ต่อมาบริษัทฯ มีสาขาในพื้นที่พิพาทชนกลุ่มน้อย ๐ นำเข้าตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้ระดมทุนหลังจากเริ่มบริษัทมาสิบเอ็ดปี (2020) ๐ ทัศนคติที่มีข่าวปรากฏคือบริษัทเพื่อความมั่นคง (battlefield against terrorism) ๐ โฆษณาสินค้ารหัสลับควอนตัม (Quantum cryptography - Quantum Key Distribution - QKD) ที่ไม่ปรากฏอุตสาหกรรมจริงรองรับเช่นเดียวกับบริษัทอื่น ๆ หลายแห่งทั่งโลก ๐ ถูกกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ขั้นบัญชีดำ (2021) ๐ (รายละเอียดชุดสมบูรณ์ -- Quantum@China2022) หนังชีวิตพ่วงดรามาคำว่าควอนตัมพร้อมคำถามมากมายที่ไม่เคยมีคำตอบสุดท้าย โดยเฉพาะอย่างยิ่งข่าวของหนึ่งในบริษัทด้านวิทยาการรหัสลับควอนตัม (QKD) จากประเทศจีน ผู้ทำการโปรโมทสินค้าแนวนี้เป็นหลักแม้ไม่มีอุตสาหกรรมไอทีที่ใดรองรับ และไม่ปรากฏการใช้งานในแวดวงโทรคมนาคมทั่วไป ในที่สุดความจริงเบื้องหลังได้มาถึงแล้วโดยสำนักข่าว DW กับสำนักข่าวอิสระไม่แสวงผลกำไร CORRECTIV จากประเทศเยอรมนีกับข่าวหัวเรื่อง "ควอนตัมก้าวกระโดดของจีน สร้างจากประเทศเยอรมนี" (China's quantum leap — Made in Germany) โดยมีการสืบเสาะแสวงหาข้อมูลจากผู้เกี่ยวข้องมากมาย ผลลัพธ์สั้น ๆ ที่ได้สรุปว่าเป็นวิถีของกิจกรรมทั่วไปในประเทศจีนที่มักไม่ได้รับการเปิดเผยโดยปกติเช่นนั้นเอง ซึ่งเรื่องของบริษัทควอนตัมชื่อดังแห่งนี้ เกิดขึ้นจากรัฐบาลปักกิ่งต้องการสร้าง "ควอนตัมเพื่องานการทหาร" เป็นหลัก แต่กลับดำเนินการโฆษณาพรางตามวิถีทางที่คุ้นเคยดังกล่าว จึงทำให้เกิดข่าวสารที่ผิดทิศผิดทางมากมายตามมา ดังที่ปรากฏในวงการวิทยาศาสตร์และสังคมทั่วไป รายงานเจาะลึกนี้เปิดที่มาของเรื่องแปลกวงการวิทยาการรหัสลับควอนตัมได้ทางอ้อมในที่สุดว่า การโฆษณาที่มีอย่างล้นเหลือและยาวนานด้านศักยภาพอันสูงส่งที่มาพร้อมกับภาพลักษณ์โดยเฉพาะจากประเทศจีน (อาทิ ระบบรักษาความปลอดภัยสมบูรณ์แบบ แฮกไม่ได้ (unhackable) พร้อมดาวเทียมควอนตัม โครงข่ายควอนตัมขนาดใหญ่ ผลงานวิจัยระดับโลก ฯลฯ) เหตุใดจึงขนานมาพร้อมด้วยการถูกปฏิเสธจากหน่วยงานด้านความมั่นคงของประเทศโลกตะวันตก (UK US FR DE)* ที่ไม่แนะนำให้ใช้งาน * ๐ NCSC (National Cyber Security Centre - UK 2018), ๐ NSA (National Security Agency - US 2020), ๐ ANSS (Agence nationale de la sécurité des systèmes d’information - France 2022) and ๐ BSI (Federal Office for Information Security - Germany 2022) ข้อมูลที่ขัดแย้งกันเองนั้นอธิบายด้วยจดหมายเหตุกาลานุกรม (timeline) ของตัวศาสตราจารย์ Jian Wei Pan ที่สัมพันธ์กับการกำเนิดบริษัท Quantum CTek ได้ดังนี้ ๐ เส้นทางรหัสลับควอนตัมกำกวมกับศาสตราจารย์คนดัง ๐ (2003) ศาสตราจารย์ Jian Wei Pan จบปริญญาเอกจากประเทศออสเตรียเพื่อนบ้านของเยอรมนี แล้วย้ายไปเริ่มงานที่มหาวิทยาลัย Heidelberg (2003 - 2013) ได้งบวิจัยขณะทำงานที่ประเทศเยอรมนีรวมมากกว่า 4 ล้านยูโร โดยมีผลงานรวมเป็นปกติดังที่ปรากฏทั่วไป (2008) เดินทางกลับประเทศเริ่มงาน ณ มหาวิทยาลัยวิทย์และเทคโนฯ แห่งชาติ USTC - เมืองอันฮุย (Anhui) มณฑลเหอเฟย์ (Hefei) โดยยังคงความร่วมมือกับ มหาวิทยาลัย Heidelberg และรับงบวิจัยจากสหภาพยุโรปอียู (EU Research grant) (2009) ก่อตั้งบริษัท Quantum CTek (อันฮุย - ที่ต่อมามีสาขาในพื้นที่พิพาทชนกลุ่มน้อย (Xinjiang - 2017) (2016) ดาวเทียมควอนตัม 'ม่อจื้อ' (Micius) ดวงแรกขึ้นสู่วงโคจรโดยศาสตรจารย์คนดังเป็นหัวหน้าทีมวิจัย (2017) ร่วมสาธิตการประชุมผ่านวีดีโอทางไกลเวียนนา (Anton Zeilinger) - ปักกิ่ง (Jian Wei Pan) อ้างความปลอดภัยจากดาวเทียม "ใช้แสง" ดวงดังกล่าว เป็นข่าวประทับใจโด่งดังไปทั่วโลก *ข้อควรระวัง จากรายงานข่าวของ DW กับสำนักข่าว CORRECTIV นี้เองมีส่วนของเนื้อหาที่หลงใหลในเทคโนโลยีรหัสลับควอนตัมไปเองอยู่ด้วย เพราะการประชุมทางไกลครั้งนั้น เป็นเพียงการสาธิตเชิงภาพลักษณ์กับกรณีเงื่อนไขเชิงสมมติทางวิทยาศาสตร์เท่านั้น ซึ่งการใช้หรือไม่ใช้ดาวเทียมควอนตัมไม่มีผลใด ๆ ต่อตัวสัญญาณวีดีโอ อาทิ ดาวเทียมใช้การส่งแสงโฟตอนพ่วง "สถานะควอนตัม" ผ่านอุปกรณ์ทัศนศาสตร์และหอดูดาว มิใช่ดาวเทียมใช้คลื่นวิทยุรับด้วยจานรับสัญญาณสัญญาณที่คุ้นเคยใด ๆ และ เป็นดาวเทียมระดับวงโคจรต่ำ (LEO - Low Earth Orbit) ซึ่งไม่อยู่ในระยะสายตาพร้อมกันทั้งยุโรป (เวียนนา) กับเอเชีย (ปักกิ่ง) ที่จะสามารถสื่อสารหรือส่งรหัสลับใดในทันทีแบบเวลาจริง (real time) ได้ โดยที่สัญญาณวีดีโอข้ามทวีปที่ปรากฏนั้นส่งผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตปกติที่มีอยู่ร่วมสมัย มิได้เกี่ยวกับตัวดาวเทียมแต่อย่างใดเลย ! ทั้งนี้ ภาพลักษณ์ควอนตัมแบบการแถลงข่าวครั้งนั้นได้สร้างปัญหาการสื่อสารวิทยาศาสตร์ที่เหมาะสมไปทั่วโลก เนื่องจากนักข่าว "โดยส่วนใหญ่" เชื่อไปเองโดยปริยายโดยมิได้ศึกษาจากเอกสารวิชาการอย่างละเอียด แต่รายงานข่าวโดยรวมว่าเป็นการประชุมวีดีโอผ่านดาวเทียมใช้แสงวงโคจรต่ำดวงดังกล่าว ! ๐ (ต่อ) เส้นทางรหัสลับควอนตัมกำกวมกับศาสตราจารย์คนดัง ๐ (2011) เป็นปีที่ศาสตราจารย์ Jian Wei Pan อ้างว่า "เป็นเพียงผู้ถือหุ้นบริษัท Quantum CTek" มิได้ยุ่งเกี่ยวกับบริษัทดังกล่าวแล้ว (2017) บริษัทฯ เปิดสาขาจำนวนมาก หนึ่งในนั้นอยู่ ณ พื้นที่ที่ถูกโลกตะวันตกอ้างว่ามีการละเมิดสิทธิมนุษยชนกับคนกลุ่มน้อย (Xinjiang) (2020) วันที่ ๘ กรกฎาคม บริษัท Quantum CTek เข้าตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้โดยทำสถิติสูงสุดวันแรกเข้าพุ่งทะยานไปถึง 924% แม้ปรากฏชัดเจนโดยทั่วไปว่า รหัสลับควอนตัมมิใช่เทคโนโลยีที่มีอุตสาหกรรมไอทีใดรองรับหรือมีผู้ใช้งานอยู่จริง ๐ (9 July 2020) China Stock Euphoria Lifts IPO to Record 924% First-Day Gain ๐ หุ้นควอนตัม "เซี่ยงไฮ้" กับสินค้าควอนตัมพิลึก [1, 2, 3] (2021) เดือนพฤศจิกายน กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯขึ้นบัญชีดำบริษัทฯ (กิจกรรมด้านทหารและปัญหาสิทธิมุนษยชน) (2022) มิถุนายน รายงานผลประกอบการของบริษัทฯ ต่อตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้ ปรากฏโดยหลักกับโครงการกิจกรรมทางทหาร (several military projects) ๐ วิเคราะห์ข่าว ๐ รัฐบาลปักกิ่งต้องการพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมเพื่อการทหารโดยมีบริษัท Quantum CTek ที่นำเขาตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้เป็นด่านหน้า รวมทั้งอาศัยพ่วงชื่อเสียงของศาสตราจารย์คนดัง Jian Wei Pan บิดาควอนตัมของประเทศจีนเพื่อภาพลักษณ์ แม้ว่า รหัสลับควอนตัมไม่มีประโยชน์ทางตรงใดในโลกไอทีทหารหรือความมั่นคงปัจจุบัน แต่ด้วยสองแนวทางภาพลักษณ์ความขลังขั้นตั้น ซึ่งเป็นไปได้ทั้งเพื่อความน่าเชื่อถือและเพื่อการได้มาซึ่งงบประมาณจากภายในประเทศ จึงทำให้เกิดภาวะการสื่อสารวิทยาศาสตร์ที่พิลึกตามมาทั่วไปด้วยนั่นเอง ซึ่งต่อมาผลการสืบเสาะแสวงหาของสองหน่วยงานข่าวจากเยอรมนีจึงได้บทสรุปที่ว่า บริษัทนี้มีกิจกรรมด้านการทหารอย่างเป็นทางการ และมีสาขาอยู่ในพื้นที่ที่ถูกอ้างว่าละเมิดสิทธิมนุษย์ชนจนถูกโลกตะวันตกขึ้นบัญชีดำด้วย ทั้งนี้ ก) ศาสตราจารย์คนดัง Jian Wei Pan มิได้เกี่ยวข้องทางตรงกับบริษัท Quantum CTek นี้ (เพียงแค่ร่วมก่อตั้ง และถือหุ้นก่อนที่บริษัทจะถูกนำเข้าตลาดหุ้น) ข) บริษัท Quantum CTek ทำกิจกรรมด้านเทคโนโลยีการทหารเป็นหลัก ที่มาของรายได้จึงไม่อาจกล่าวได้ว่าสัมพันธ์กับการผลิตและจำหน่ายเครื่องหรือระบบกระจายกุญแจ "รหัสลับควอนตัม (quantum cryptography)" ที่โฆษณาเป็นหลักสู่สาธารณะ อันไม่เคยปรากฏอุตสาหกรรมรองรับหรือการใช้งานจริงแต่อย่างใด ดังนั้น วิทยาการรหัสลับควอนตัมจึงกลายเป็นแพะ ! ๐ ความเห็น - Q-Thai Forum ๐ ๑) รัฐบาลปักกิ่งประสบความสำเร็จในการสร้างวาระเพื่อพัฒนางานด้านการทหารโดยลำดับ แม้เป็นที่กังขาว่านำ "ควอนตัม" ไปใช้ได้จริงอย่างไร ๒) การสื่อสารวิทยาศาสตร์สู่สังคมทั่วไปประสบปัญหาใหญ่ เนื่องจากสร้างปรากฏการณ์ควอนตัมพิลึก ผ่านมากับสินค้ารหัสลับควอนตัม (QKD) ประเภทต่าง ๆ ที่กล่าวอ้างโฆษณาอันไม่สามารถอธิบายด้วยตรรกความจริงใดทางสังคมได้ ฯลฯ วิทยาการนี้จึงกลายเป็นเครื่องมือที่ถูกนำไปใช้สร้างความขลังระดับอลังการ เกิดเป็นเรื่องราวซ่อนเร้นมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะบริษัทดังกล่าว แต่กระนั้น ๓) เรื่องหมดคือบทสรุปปกติของประเทศหลังม่านไม้ไผ่ ที่วาระใด ๆ เป็นไปตามรูปแบบลัทธิการปกครอง (propaganda) ดังปรากฏอยู่กับภาพประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์พัฒนาการด้านไอทีควอนตัมพร้อมด้วยแนวทางอดีตรูปฆ้อนเคียว ! จึงมิใช่เรื่องแปลกแตกต่างจากประเด็นอื่นใดทางสังคมที่เคยปรากฏขึ้นมาก่อนเลย Question ?: การสืบเสาะข้อเท็จจริงต่อบริษัทรหัสลับควอนตัมจีนรายนี้ เกิดประโยชน์อะไรกับเมืองไทยบ้าง ? Answer: ๑) สังคมไทยสามารถทำความเข้าใจสถานะการณ์ไอทีควอนตัมโลก ทั้งเรื่องจริงและเรื่องวาระซ่อนเร้นที่มีประโยชน์อยู่เฉพาะกับประเทศจีนเองเท่านั้น ดังเช่นเรื่อง รหัสลับควอนตัม (quantum cryptography) ที่ปรากฏจากข่าวและการวิเคราะห์นี้ และ ๒) เพื่อเป็นสัญญาณทักเตือนต่อสำนักข่าวพันธมิตรในเมืองไทยที่แปลข่าวแต่งเติมสร้างวาระเพิ่มให้กับข่าวที่ได้รับมาเผยแพร่ต่อ จึงควรตระหนักอย่างยิ่ง อาทิ กรณีก่อนหน้าเรื่อง "ดาวเทียมไมโครนาโนควอนตัม" ๐ ดาวเทียมควอนตัมรับใช้ประชาชน และ "ควอนตัม "ตัวตึง" ไทย สรุปข่าว พ.ศ.๒๕๖๕ เมื่อทราบวาระสำคัญของประเทศจีนในการพยายามรวมเทคโนโลยีพลเรือนเพื่อการทหาร (China's modernization, the 13th Five-Year Plan for the "civil-military fusion of science and technology") ซึ่งเกิดประโยชน์เพียงแค่กับประเทศตนเท่านั้น แม้จะสร้างปัญหาเรื่องการสื่อสารวิทย์สู่สังคมโลกไม่น้อยด้วยดังนี้แล้ว จึงควรระวังอย่างยิ่งต่อการส่งต่อวาระที่ซ่อนเร้นอยู่นั้นมาสู่สังคมไทย แม้มีประโยชน์บ้างแต่อาจทำให้เกิดการหลงใหลเข้าใจผิดจนขยายความเป็นข่าวปลอมต่อกันเองได้อีกมากด้วย ดังที่เคยปรากฏ จาก ... "ควอนตัมก้าวกระโดดของจีน สร้างจากประเทศเยอรมนี" จึงไม่ควรที่จะกลายเป็น "ควอนตัมก้าวกระโดดที่ประเทศจีน หลงใหลเข้าใจผิดในประเทศไทย !" #ควอนตัมนี่มันร้ายจริงๆ by OQC academy - K Sripimanwat ๐ Quantum at China ๐ Quantum@China 2022 | สรุปข่าวไอทีควอนตัม ๒๕๖๕ | Quantum IT Year NEWS 2022 | Quantum@China 2021 - สิบข่าวไอทีควอนตัมจีน ๒๕๖๔ - ปีแห่งความสับสน Quantum@China 2020 | สรุปข่าวไอทีควอนตัม - Quantum IT EP.4 | Quantum@China 2019 | ควอนตัมจีน ๒๕๖๒ | Quantum IT Year News | ๐ Quantum@China Play List ๐ กาลามสูตร 'พิสูจน์ด้วยตนเอง' | คอมพิวเตอร์ควอนตัม | วิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม | | Quantum KIT project | ควอนตัมกับความคิด | How to understand quantum ? |

“The country is at a unique inflection point for U.S. quantum policy,” said Dr. Alan Baratz, CEO of D-Wave. “To date, the U.S. National Quantum Strategy has not prioritized application development, but legislation before Congress has shifted that mindset. D-Wave stands ready to collaborate with the U.S. government to build near-term quantum applications to help meet current and future public sector needs” - (dwavesys.com) [Previous QUOTES]

[ ควอนตัมเผยอีกหนึ่งความลับของธรรมชาติ ] --- ความรู้เรื่องแหล่งพลังงานจากพืช สาหร่าย หรือแบคทีเรียบางชนิดอันได้มาจากการสังเคราะห์แสงมีเรียนสอนกันมาตั้งแต่ชั้นประถม กระนั้น หลักการพื้นฐานระดับเล็กสุดลึกสุดที่ธรรมชาติสร้างสรรค์ไว้นั้นเป็นอย่างไร ? เหตุใดแสงอาทิตย์ที่ส่องลงมาแบบเอาแน่เอานอนไม่ได้แต่การสังเคราะห์ยังคงสามารถสร้างพลังงานออกมาได้อย่างมีประสิทธิภาพ กระทั่ง ล่าสุด (14 June 2023) กลุ่มนักวิทยาศาสตร์สหรัฐฯ เปิดอีกขั้นตอนการทดลองเลียนแบบการแปลงแสงสว่างให้เป็นพลังงาน ก้าวไปข้างหน้าได้อีกครั้งสำคัญแล้ว ซึ่งคำว่า “ควอนตัม” มีร่วมอยู่ในกระบวนการนั้นด้วยแน่นอน เพราะบทบาททางเคมีภายในที่เข้ากันอย่างลงตัวพบว่าเริ่มงานที่ระดับอนุภาคเล็กสุดของแสงหรือ “โฟตอนเดี่ยว (single photon)” ! “เคล็ดลับที่ธรรมชาติสร้างสรรค์ไว้อย่างชาญฉลาด จึงถูกประกาศขึ้นอีกหนึ่งงาน” ๐ การค้นพบนี้มีผลกระทบอย่างไร ? หลังจากนักวิจัยกลุ่มนี้เสาะหาแนวทางการทดลองจนได้มาพบกับสิ่งที่น่าทึ่งแล้วประกาศว่าการสังเคราะห์แสงนั้นเริ่มงานกันที่ระดับอนุภาค คำชมเชยจึงกระหึ่มทั่วโลกทันที “ด้วยความรู้สึกมันก็เป็นไปได้นะที่การสังเคราะห์แสงต้องการเพียงแค่ระดับโฟตอนเดี่ยว แต่สามารถตรวจวัดยืนยันผลการทดลองออกมาได้ด้วยด้วยนี่สิ ... พลิกโฉมหน้าวงการวิทย์กันเลยเชียว !” ผลทดลองบรรลือโลกดังว่าได้พ่วงข้อมูลละเอียดยิบเก็บลงตารางเอ็กซ์เซล (Excel) ให้ศึกษากันด้วย เสียงแซ่ซ้องสรรเสริญและการอ้างอิงจึงตามมายกใหญ่ ๆ งานวิจัยที่โด่งดังชิ้นนี้เกิดจากรวมกลุ่มของนักวิทย์สาขาฟิสิกส์ “ทัศนศาสตร์เชิงควอนตัม” (quantum optics) กับชีววิทยาหรือสองสาขาที่ยากนักจะมาทำงานร่วมกัน และพ่วงด้วยสาขาใกล้เคียงอื่น ๆ เช่น เคมี จนสำเร็จผลได้ความรู้ใหม่ออกมาอวดชาวโลก โดยรายงานไว้ในวารสารเนเจอร์ (Nature) กลางเดือนมิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๖ ด้วยผลปรากฏการณ์สังเคราะห์แสงในห้องทดลองที่เกิดขึ้นกับแบคทีเรียชนิดหนึ่ง (purple bacterium Rhodobacter sphaeroides) ซึ่งการแกะรอยธรรมชาติด้านชีวเคมีงานนี้มีเครื่องมือกำเนิดปรากฏการณ์ควอนตัมจากสาขาฟิสิกส์ใช้เป็นหลักอยู่ในห้องทดลองด้วย อุปกรณ์ทดลอง วิธีการตรวจวัด และผลลัพธ์จากงานนี้จะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปสู่วิถีการทำความเข้าใจและการค้นพบด้านอื่น ๆ ตามมาได้อีกมาก ทั้งโจทย์ปัญหาทางชีววิทยาที่ซับซ้อน (complex biological) รวมไปถึงระบบทางเคมีและฟิสิกส์ และเรื่องแหล่งผลิตและกักเก็บพลังงานหมุนเวียน (renewable fuels) ในอนาคต เป็นปรากฏการณ์ที่น่าตื่นเต้นย่ิงนัก ๐ Single-photon absorption and emission from a natural photosynthetic complex ๐ เข้าใจควอนตัมกันอย่างไร ? ๐ จุดเริ่มต้นคือความสงสัย จากความรู้วิทยาศาสตร์ทั่วไปตั้งแต่ระดับประถมมีอยู่ว่า โมเลกุล “คลอโรฟิลล์ (Chlorophyll)” ในพืชหรือสิ่งที่พิจารณาเรื่องการสังเคราะห์แสงนั้น เมื่อแสงอาทิตย์ที่ส่องลงมาอันประกอบไปด้วย 'โฟตอน' หรืออนุภาคแสงในระดับหน่วยย่อย ๆ ไปกระตุ้นให้อิเล็กตรอนในคลอโรฟิลล์เปลี่ยนระดับพลังงานได้แล้วจะก่อร่างสร้าง “น้ำตาล” และปลดปล่อยก๊าซออกซิเจนออกมา แต่ทั้งนี้ โฟตอนจากแสงมหาศาลที่ส่องมาทุกวันจากดวงสุริยาหาได้สม่ำเสมอ รอดผ่านเมฆหมอกหรือชั้นบรรยากาศลงมาถึงใบไม้แต่ก็นำไปใช้ได้แค่ส่วนน้อย แต่ละวินาทีจึงมีประมาณเพียงหลักพันเท่านั้นที่เข้าเทียบถึงท่าโมเลกุลของคลอโรฟิลล์ นักวิทยาศาสตร์จึงฉงนกับความสามารถในการควบคุมประสิทธิภาพว่า ไฉนการสังเคราะห์แสงยังคงสร้างพลังงานออกมาได้เป็นอย่างดี ? “เป็นเคล็ดลับที่ธรรมชาติสร้างสรรค์ไว้อย่างชาญฉลาดยิ่ง” นักชีวเคมี 'Graham Fleming' จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) หนึ่งในสิบสมาชิกของทีมวิจัยกล่าวประโยคเด็ดนี้ (nature invented a very clever trick) หลังจากการตีพิมพ์ผลงาน ๐ ควอนตัมกับสิ่งมีชีวิตเทียบเคียงด้วยโปรตีนสกัด สกัดโปรตีน (อีกแล้ว) ! -- เริ่มทำความเข้าใจพื้นฐานด้านแรกกับชีวเคมีกันก่อนว่า กระบวนการในห้องทดลองทางวิทยาศาสตร์เพื่อหยั่งรู้ธรรมชาติในระดับเซลล์ลงลึกไปแม้จะเล่นกับสิ่งมีชีวิตพืชหรือสัตว์ จำเป็นต้องเทียบเคียงจากสิ่งที่สร้างเลียนแบบหรือแยกส่วนออกมาใช้ศึกษา งานนี้นักวิจัยสกัดโปรตีนที่เข้าใจในโครงสร้างจนทะลุปรุโปร่งแล้วของแบคทีเรียสีม่วงชนิดหนึ่งเรียกว่าสารประกอบเชิงซ้อน 'LH2' (light-harvesting 2 complex) ซึ่งมีความสามารถดูซับแสงความยาวคลื่นจำเพาะ แล้วนำไปใช้กับการทดลองที่กำลังจะมีเครื่องมือสร้างปรากฏการณ์ควอนตัมเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย (อนึ่ง จำต้องละข้อโต้แย้งหนึ่งของทั้งเหล่าผู้ชม กองเชียร์ นักวิจารณ์ รวมทั้งกรรมการสารพันสาขาไว้ก่อนกับกรณีที่ว่า การทดลองทางวิทย์แบบใช้ตัวแทน "ไม่มีชีวิต" นี้ ห่างไกลจากความเป็นจริงทางธรรมชาติของ "สิ่งมีชีวิต" -- Q-Thai Forum's - Quantum - Thought : ควอนตัมกับความคิด) ดูก่อนท่านทั้งหลาย มนุษย์มิอาจทราบได้ว่าธรรมชาติจะบันดาลให้เกิดอะไรขึ้นในระดับที่ประสาทสัมผัสทั้งห้าเข้าไม่ถึงทางตรง ครั้นจะศึกษาลงไปในระดับอนุภาคที่ "มองไม่เห็น ชิมไม่รู้รส ดมไม่มีกลิ่น สดับไม่ได้ยิน" จึงต้องระดมศึกษาหาเทคนิคการตรวจวัดในห้องทดลองกัน และนั่นก็ทำให้ถึงเวลาของสาขาฟิสิกส์ร่วมสมัยอันเกิดขึ้นมาพักใหญ่แล้ว เนื่องจากสนามทดสอบในระดับนี้นั้นการตรวจวัดแบบพื้น ๆ จะไปรบกวนหรือทำลายกลไกของธรรมชาติ สถานะที่แท้จะผิดเพี้ยนจนมิอาจทราบข้อมูลความจริงได้ ดังนั้น “ทัศนศาสตร์เชิงควอนตัม” เพื่อการเข้าถึงหยั่งรู้ลึกระดับอนุภาคโดยไม่ทำลายจึงถูกนำมาใช้กับงานนี้ ๐ ผลึก “เบตา แบเรียม บอเรต” หรือบีบีโอ (BBO) สร้างควอนตัมพัวพัน (นาทีที่ 36) ๐ ตามรอยผลงานวิทยาศาสตร์โลก (Anton Zeilinger) ๐ ดาวเทียมควอนตัมใครหลอกใคร? |Quantum Satellite 2018 |เกร็ดความรู้ไอทีควอนตัม ๑ หลักการสำคัญที่จะนำมาใช้ทดลองการสังเคราะห์แสงต่อจากนี้นั้น รู้จักกันมาหลายทศวรรษก่อนหน้าตั้งแต่การสร้างวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม และเคยนำไปทดสอบใช้กันทั้งบนพื้นโลก ข้ามหลังคา ข้ามแม่น้ำ ข้ามเขาและเกาะ จนถูกยกขึ้นไปทดลองกับดาวเทียมควอนตัม 'ม่อจื้อ' (Micius) ของประเทศจีนตั้งแต่ปี ค.ศ.2016 กระทั่งถึงปี ค.ศ.2022 หนึ่งในบรรดาผู้บุกเบิกการทดลองดังกล่าวได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ด้วยแล้ว (Anton Zeilinger) เทคนิคที่ว่านี้คือการสร้าง "คู่โฟตอนพัวพัน" (entangled photon pairs) อันมีพัฒนาการกลายมาเป็นเครื่องมือวัดและทดสอบสำคัญสู่การค้นพบทางวิทยาศาสตร์ด้านอื่น ๆ ต่อมาอีกมาก เคยมีการนำภาพถ่ายการสะสมแสงของคู่โฟตอนจางสุด ๆ ที่สร้างได้จริงจากเทคนิคเพื่อเข้าถึงธรรมชาตินี้ออกแสดง มีทั้งภาพถ่ายขาวดำและภาพสี โดยคุณสมบัติที่เหมือนกันเป๊ะของคู่โฟตอนราวกับเป็นปรากฏการณ์คู่แฝด ซึ่งแม้จะอยู่ห่างไกลกันหากโฟตอนแฝดฝาหนึ่งด้านใดเกิดเปลี่ยนแปลงไปจากสิ่งแวดล้อม อีกหนึ่งโฟตอนที่อยู่ต่างสถานที่จะมีคุณสมบัติเปลี่ยนตามกันได้เองโดยธรรมชาติ นักวิจัยจึงเล็งเห็นประโยชน์นำปรากฏการณ์นี้ไปประยุกต์ใช้กับไอทีหรือการสื่อสารรหัสลับเฉพาะกิจมาเนิ่นนานแล้ว ด้วยหลักที่ว่าหากข้อมูลกุญแจรหัสลับแทนค่าไว้ด้วยโฟตอนแฝดด้านหนึ่งถูกรบกวนจากผู้ไม่ประสงค์ดี โฟตอนพัวพันอีกด้านจะแสดงผลเป็นข้อมูลที่ผิดเพี้ยนไปนั้นให้ทราบได้เองด้วยราวกับเป็นเซ็นเซอร์ตรวจจับเหตุผิดปกติ แนวทางคล้ายคลึงกันนั้นเมื่อมองกลับมายัง "โปรตีนสกัด (LH2)" ที่รอรับการประยุกต์ทดลองการสังเคราะห์แสงระดับลึกสุดอยู่ ... นักวิจัยจึง "ปิ๊ง" ! ดังนี้แล้ว "เคล็ดลับการสังเคราะห์แสงที่ธรรมชาติสร้างสรรค์ไว้อย่างชาญฉลาดยิ่ง" จึงถูกเผยด้วย "เคล็ดลับความพัวพันควอนตัมแสงที่นักวิจัยสร้างสรรค์ไว้อย่างชาญฉลาดยิ่ง" ในที่สุด ๐ การทดลองคู่โฟตอนพัวพันครั้งแรกของเมืองไทย 2011 (Light & Quantum Milestones 2019) ๐ Quantum KIT:กิจกรรมสร้างชุดเรียนรู้ เล่นสัมผัส ปรากฏการณ์เชิงควอนตัม (2018) (2022) ๐ ข้อมูลเทคนิค ๐ เครื่องมือวิทยาศาสตร์ ๐ การทดลองพื้นฐาน ๐ คู่โฟตอนพัวพันปฐมบทสู่การหยั่งรู้ธรรมชาตินั้น มนุษย์สร้างใช้งานได้จริงมานานและมีภาพถ่ายผลความพัวพันให้ดูแล้ว หนึ่งในผู้บุกเบิกก็ได้รับรางวัลโนเบลฟิสิกส์ 2022 แล้ว และเมืองไทยเองก็เคยสร้างใช้งานขั้นต้นด้วยเช่นกัน ... เครื่องมือใช้ค้นหาคำตอบระดับอนุภาคที่ว่านี้ นำมาจำลองการสังเคราะห์แสงสร้างปรากฎการณ์เป็นงานวิจัยแห่งปีนี้ได้อย่างไรเล่าหนอ ? มาเริ่มต้นกันที่ ผลึก (BBO) ชื่อเต็มว่า “เบตา แบเรียม บอเรต” หรือบีบีโอ สร้างควอนตัมพัวพัน (entangled photon pairs) อันเป็นคำตอบหลักส่วนแรก เมื่อนำมาประกอบโครงร่างสร้างเป็นชุดแปลงพลังงานจากแสงเลเซอร์ ด้วยหลักการ "แปลงผันพลังงานลง" (spontaneous parametric down-conversion) ผลึกนี้จะปลดปล่อยแสงคู่โฟตอนพัวพันอันมีประโยชน์ยิ่งดังกล่าวออกมา บนภาพถ่ายสีจากการสะสมแสงบนแผ่นฟิล์มของปกหนังสืออันโด่งดังนั้น "ความพัวพันเชิงควอนตัม" แสดงอยู่ ณ ตำแหน่งที่แสง (สีเขียว) สองวงตัดกันเป็นจุดสว่างใหญ่ (อธิบายเพิ่มเติม -- เข้าใจควอนตัมกันอย่างไร ? (วีดีโอ)) ๐ (คอลัมน์) ตัวอย่างความคุ้นเคย “เข้าใจ”ควอนตัมกันอย่างไร ? EP6/9 | ชุดทดลอง ๐ ร่วมสร้างอนาคตให้เด็กไทย (๒) ชุดเรียนรู้เล่นสัมผัสปรากฏการณ์ควอนตัมแสง(2018) (2022) ๐ รหัสลับควอนตัมปทุมธานี ๑ : ระยะเริ่มต้น ๐ รหัสลับควอนตัมปทุมธานี ๓ และเมื่อประกอบร่างจนได้เครื่องมือสำคัญพร้อมใช้งานแล้ว การประยุกต์จะทำโดยส่องลำแสงแยกคู่โฟตอนที่มีคุณสมบัติพัวพันกัน (สมมติ ด้วยชื่อ โฟตอน 'แฝดอิน-จัน') โดยให้ด้านหนึ่งส่องเข้าไปยังเป้าหมายที่ต้องการศึกษา (โฟตอน 'อิน' แฝดผู้พี่พุ่งเข้าสนามทดสอบ) เพื่อนำสารข้อมูลธรรมชาติออกมาให้นักวิจัยทราบ ส่วนอีกด้านหนึ่ง (โฟตอน 'จัน' แฝดผู้น้อง แจ้งยืนยันผลการกำเนิดอยู่ในหน่วยควบคุม) ใช้เพื่อยืนยันว่าได้เกิดคู่โฟตอนพัวพันขึ้นจริง ณ เวลาทดสอบนั้น (two-photon coincidence) ด้วยการตรวจวัดผลโฟตอนแฝดที่สอดคล้อง (Herald photon) ... ดังนี้แล้ว คำตอบสุดท้ายสู่การค้นพบเคล็ดลับธรรมชาติจึงเฉลยตามมาได้ หมายเหตุ อัตราการผลิตคู่โฟตอนควอนตัมพัวพันที่จะได้ออกมานั้น เป็นค่าประมาณการกำเนิดตามหลักการจากความสามารถของเครื่องมือวิทยาศาสตร์ที่ใช้สร้าง อาทิ ดาวเทียมจีน 'ม่อจื้อ (Micious)' ผลิตได้ 5.9 ล้านคู่ต่อวินาทีกับระยะทดลองลงถึงพื้นโลก 1,200 กิโลเมตร (ค.ศ.2017 [1][2]) ขณะที่ทีมวิจัยของประเทศเยอรมนีรายงานว่าสร้างได้สามแสนคู่ต่อวินาที (ค.ศ.2018 [3]) ส่วนในเมืองไทยเคยเริ่มต้นสร้างอยู่ในงานวิจัยด้านการสื่อสารรหัสลับควอนตัม โดยผลิตคู่โฟตอนพัวพันเพียงระดับน้อยกว่าร้อยคู่ต่อวินาทีตามอัตภาพกับระยะสาธิตในอาคารได้สูงสุด 22 เมตร (ค.ศ.2011 [4]) ... ต่อ ๆ มา พัฒนาการของวงการวิจัยแนวนี้ทั่วโลกสามารถสร้างโฟตอนพัวพันพร้อมกันได้มากกว่าสองหรือเพียงแค่หนึ่งคู่แฝดไปมากแล้ว สถิติของปี ค.ศ.2022 สูงสุดอยู่ที่ 14 โฟตอนพัวพัน [5] ๐ No Fraud ๐ "ควอนตัมไทยไฉนเป็นตัว" (ควอนตัมนั่งเทียนไทย) ๐ งานวิจัยเทียมไทย ไปไกลระดับโลก ! | Book Intro.1 | “ปัญญาอลวน” | ๐ ภารกิจไล่ล่าหาหลักฐานจากหมื่นล้านอนุภาคแสง ! พื้นฐานเบื้องต้นจากภาพการจัดวางอุปกรณ์ของงานวิจัยชิ้นสำคัญนี้ เมื่อผลึก BBO กำเนิดเปล่งคู่แฝดโฟตอนพัวพันออกมาแล้ว จัดทิศการเคลื่อนที่ของคู่โฟตอนพัวพันด้านหนึ่ง ('อิน' แฝดผู้พี่) ส่งเข้าไปยังโมเลกุล LH2 ที่ประสงค์รู้ว่าเกิดอะไรขึ้นในระดับเล็กสุด ๆ นั้นพร้อมตรวจวัดผล (D2 D3) ขณะเวลาเดียวกันระบบจะอ่านผลโฟตอน ('จัน' แฝดน้อง) จากอีกด้านที่เหลือ (herald gate - D1) เพื่อเป็นเทียบเคียงการเกิดคู่พัวพันจริง ณ การตรวจวัดครั้งใด ๆ ส่วนการยืนยันผลว่าได้เกิดปรากฏการณ์สังเคราะห์แสงขึ้นแล้วอยู่บนสมมติฐานที่ว่า ๑) แสงความยาวคลื่นประมาณ 808 นาโนเมตรช่วงอินฟราเรดของโฟตอนแฝด 'อิน' หากเทียบท่าชนเข้ากับโมเลกุล LH2 ที่ต้องการศึกษากระทั่งทำให้เกิดการเปลี่ยนระดับพลังงานเสมือนการสังเคราะห์แสงของธรรมชาติสำเร็จแล้วนั้น หลักฐานจะออกมากับแสงที่ปลดปล่อยความยาวคลื่นย่านใหม่ "ฟลูออเรสเซนต์" แต่หากพลาดเป้าหรือประสบเหตุอื่นใดจะไม่ปรากฏหลักฐานนี้ขึ้น และ ๒) แฝดผู้น้องต้องยืนยันการกำเนิดคู่โฟตอนพัวพัน (herald) ณ ขณะเวลาตรวจวัดดังกล่าวด้วย หากไม่ปรากฏหรือมีเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง (แฝดไม่ครบฝา) ผลคือไม่สมบูรณ์ เมื่อหลักการพร้อม เครื่องมือพร้อม การทดลองจึงเริ่มต้น ทว่า หลักฐานเพื่อใช้ยืนยันด้วยแสงความยาวคลื่นฟลูออเรสเซนต์ด้านแฝดผู้พี่นั้นอยู่ในระดับอนุภาคโฟตอนเดี่ยวที่เล็กสุด จางที่สุด และเคลื่อนที่ด้วยความเร็วแสงหรือเดินทางรอบโลกได้เกือบแปดรอบต่อวินาที แถมมีทิศทางกระจัดกระจายจึงเป็นงานที่ท้าทายยิ่งยวด ผลทดลองที่ได้ส่วนใหญ่จึง “ไม่พบอะไรเลย !” “ความพยายามอยู่ที่ไหน ความพยายามยังคงอยู่ที่นั่น” งานนี้ กลุ่มนักวิจัยทำการทดลองไปเกินกว่าหนึ่งหมื่นเจ็ดพันล้านโฟตอนจากการตรวจจับแฝด 'จัน' ผู้น้อง (17 Billion herald photons) แต่ตรวจวัดแฝดผู้พี่ด้วยหลักฐานย่านฟลูออเรสเซนต์ได้เพียงแค่ล้านกว่า ว่างเปล่าหรือวืดไปร่วมหมื่นกว่าเท่าตัว เทียบเคียงอัตราส่วนโดยประมาณคือ โฟตอนแฝดผู้น้องฟ้องสัญญาณ (herald) ว่ามีกำเนิดคู่โฟตอนพัวพันขึ้นจริงไปถึงหนึ่งหมื่นครั้ง สามารถตรวจวัดโฟตอนที่ผ่านโมเลกุล LH2 ได้ความยาวคลื่นใหม่ออกมายืนยันพื้นฐานการสังเคราะห์แสงได้เพียงแค่หนึ่งครั้งเท่านั้น ! ในที่สุด ผลสำเร็จที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่พร้อมภาพข้อมูลที่สัมพันธ์กันจำนวนมหาศาลนั้น ประกาศต่อวงการวิทย์โลกว่างานวิจัยเลียนแบบธรรมชาตินี้พบว่า กระบวนการแปลงแสงให้เป็นพลังงาน "เริ่มกันที่ระดับโฟตอนเดี่ยว" ขณะที่วารสาร Scientific American นำเสนอบทขยายความต่อผลงานวิจัยชิ้นแห่งปีนี้ เอ่ยประโยคสรรเสริญที่ไม่เกินจริงเลยว่า "gives scientists their sharpest look ever at a process that’s vital to life on Earth" เป็นมุมมองใหม่ที่คมกริบต่อกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่สำคัญของสิ่งมีชีวิตบนโลก ! ๐ แล้วอย่างไรต่อ ? ก่อนหน้านี้มีแนวคิดยังไม่ตกตะกอนมามากแล้ว อาทิ หากมนุษย์เข้าใจธรรมชาติการสังเคราะห์แสงระดับอนุภาคได้ถ่องแท้แล้วการออกแบบเซลล์สุริยะ (solar cell) ที่มีคุณลักษณะเก็บแสงได้ทุกอนุภาคโฟตอนแปลงเป็นพลังงานไฟฟ้าได้โดยไม่ตกหล่น รวมถึงแปลงความร้อนที่เกิดขึ้นในกระบวนการทำงานย้อนกลับมาเป็นพลังงานเสริมได้ด้วยอีกนั้น นวัตกรรมพลังงานของโลกคงได้พลิกโฉมหน้าครั้งใหญ่ แต่ผลลัพธ์ที่คาดหวังแบบนั้นยังคงห่างไกล ๐ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ไอทีควอนตัม (2) สิบการประยุกต์ควอนตัม (หนังสือ) เมื่อผลงานวิจัยใหม่ชิ้นที่เล่นกับแสงโฟตอนเดี่ยวโดยนำ "ควอนตัม" มาพบกับ "โปรตีนสกัด" ปรากฏตัวขึ้น นักวิจัยเกริ่นปิดท้ายไว้ว่า "เช่นเดียวกับกรณีงานวิจัยคอมพิวเตอร์ควอนตัม (quantum computer) ที่กำลังดัง นักวิจัยต้องการความเข้าใจระดับอนุภาคเพื่อไปสร้างเครื่องคำนวณแห่งอนาคตนั้นออกมา งานนี้จึงต้องเข้าใจธรรมชาติระดับเดียวกันนั้น สักวันหนึ่ง การสังเคราะห์แสงเทียมเลียนแบบธรรมชาติ (artificial photosynthesis) คงจะได้รับการพัฒนาให้ดีขึ้นและรุ่งเรืองต่อได้ เพื่อไปถึงสร้างแหล่งพลังงานยั่งยืนและหมุนเวียน (renewable fuels) เลียนแบบธรรมชาติได้นั่นเอง" วงการนวัตกรรมพลังงานจึงมีความหวังมากมายขึ้นอีกขั้นหนึ่งแล้ว ... และน่าคิดต่อด้วยว่า หากนักวิทยาศาสตร์สามารถประยุกต์โฟตอนพัวพันสารพันคู่เพื่อแกะรอยธรรมชาติของปัจจัยแห่งการดำรงชีพและเหตุอื่นใดได้สำเร็จเพิ่มอีก ประโยชน์คงจะตามมาอีกมาก อาทิ ใช้กลุ่มโฟตอนพัวพันศึกษาวัสดุเพื่อสร้างแผงสุริยะบางเฉียบเทียบเคียงประสิทธิภาพหลากหลายพันธุ์ของใบไม้ในป่า หรือใช้เพื่อศึกษาเซลล์มะเร็งระดับลึกสุดสู่การค้นคว้ายารักษาโรคมุ่งเป้า (Targeted Therapy) ที่ได้ผลแม่นยำขึ้น รวมไปถึงตรวจพิสูจน์วัตถุพยานหลักฐานในระดับลึกสุดของคดีดังสุดพิศวงให้สามารถคลี่คลายลงได้ ฯลฯ | Quantum Biology (1) | Quantum Biology (2) | Quantum Biology (3) | | Quantum Biology (4) | Quantum Biology (5) | ชีววิทยาเชิงควอนตัม (Quantum Biology) หมายถึงควอนตัมของ “ส่ิงมีชีวิต” แน่แท้หรือ ?

[ ว่าด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร กับปรากฏการณ์ควอนตัม ] ๐ Single-photon absorption and emission from a natural photosynthetic complex (Nature) ๐ เข้าใจควอนตัมกันอย่างไร ? มาเริ่มจากการสังเคราะห์แสงของพืชที่มักจะได้ความรู้กันมาแค่ว่า แสงแดด คลอโรฟิลล์ในใบไม้ และองค์ประกอบอื่นๆ ทำให้พืชใช้แสงมาสังเคราะห์สร้างอาหารได้นั้น ครั้นมาถึงยุคใหม่สามารถอธิบายได้ด้วย“กลศาสตร์ควอนตัม”กันแล้ว และปรากฏมีแนวทางใหม่มากมายเกิดขึ้นเมื่อทั้งสิ่งมีชีวิตและควอนตัมมาทำงานร่วมกัน เมื่อเข้าใจได้ลึกซึ้งแล้วก็อาจนำไปสู่เทคโนโลยีใหม่เอี่ยมได้ด้วย เช่น การออกแบบเซลล์แสงอาทิตย์หรือโซลาร์เซลล์ (solar cell) ให้มีคุณสมบัติเหมือนที่พืชเป็นอยู่โดยธรรมชาติ ประสิทธิภาพของสิ่งประดิษฐ์จะได้ประพฤติตัวเลียนแบบสิ่งมีชีวิตให้เหมือนมากที่สุด และให้ได้พลังงานมาใช้มากที่สุดด้วยจากโซลาเซลล์ที่เป็นดั่งเช่นใบไม้นั้น ทั้งดีและกลมกลืนธรรมชาติ เป็นต้น ก่อนศตวรรตที่ 20 เป็นไปได้ยากมากที่ศาสตร์ของสิ่งมีชีวิตและฟิสิกส์จะโคจรมาพบกัน ชีววิทยาถูกมองว่าเป็นอะไรที่ซับซ้อนยุ่งยากเกินกว่าจะอธิบายได้ด้วยสมการหรือตัวเลข หรืออีกนัยหนึ่งสมการทางคณิตศาสตร์และทฤษฎีทางฟิสิกส์จะนำมาใช้อธิบายความซับซ้อนของสิ่งมีชิวิตได้อย่างไรกัน ? (ขอเวลาให้เทคนิคเข้มๆ สักนิดนึง … ดังนี้) หัวใจการสังเคราะห์แสงของพืชคือการเปลี่ยนพลังงานแสงให้อยู่ในรูปของพลังงานเคมีเก็บในโมเลกุลที่เซลล์สามารถนำไปใช้กับกระบวนการต่างๆ ที่เกิดขึ้นภายในได้ เริ่มต้นที่เม็ดคลอโรพลาสต์ในเซลล์พืชเมื่อผ่าออกและศึกษาด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอน จะพบว่าภายในเป็นเมมเบรนซ้อนทับกันอยู่เป็นกลุ่มๆ เรียกว่า“ไทลาคอยด์” และเจ้าพื้นที่บนเมมเบรนนี้เองเป็นตำแหน่งที่เกิดกระบวนการสังเคราะห์แสง (แต่...ก็เป็นตำแหน่งที่นักฟิสิกส์ไม่คิดอยากไปยุ่งด้วยมาก่อนเลย นั่น) บนบริเวณนั้นประกอบด้วยกลุ่มเม็ดสีและโปรตีนรับแสงหลายชนิดมีคุณสมบัติดูดกลืนแสงที่ความยาวคลื่นจำเพาะ เมื่อเม็ดใดรับมาก็ส่งผ่านพลังงานเป็นทอดๆ สู่เม็ดสีที่อยู่ใกล้เคียงเพื่อลดพลังงานให้อยู่ในช่วงคลื่นที่เหมาะสมแล้วส่งเข้าสู่โมเลกุลศูนย์กลาง หากได้รับพลังงานในช่วงคลื่นที่พอเหมาะ อิเล็กตรอนในโมเลกุลศูนย์กลางนี้จะถูกกระตุ้นให้มีพลังงานสูงขึ้น (excited state) พร้อมที่จะถ่ายทอดให้กับตัวรับอิเล็กตรอนในลำดับถัดไป … อ่า อย่าเพิ่งมึน (หมดเรื่องวิชาการหนักศรีษะแล้ว) ในปี ค.ศ. 2010 (พ.ศ.2553) ทีมนักวิจัยควอนตัมจากเบิร์คเลย์ (UC Berkeley) สหรัฐอเมริการายงานว่า การส่งผ่านพลังงานจากแสงอย่างมีประสิทธิภาพระหว่างเม็ดสีชนิดเดียวกันที่อยู่ติด ๆ กันนั้น ถูกส่งถ่ายในรูปของคลื่นโดยใช้ปรากฏการณ์ควอนตัม (quantum coherence) ซึ่งเป็นการส่งผ่านพลังแบบ“ร้อยเปอร์เซนต์” คือไม่มีการสูญเสียพลังงานเลย...มีเท่าไหร่ส่งต่อหมดเกลี้ยง ๐ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ไอทีควอนตัม (2) สิบการประยุกต์ควอนตัม (หนังสือ) ๐ No Fraud ตามมาด้วยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยลอนดอน (UCL) สหราชอาณาจักร ย้ำอธิบายเหตุการณ์เดียวกันนี้ว่า “การส่งถ่ายพลังงานในโมเลกุลที่ดึงพลังงานจากแสงนั้นเกิดจากการสั่นของรงควัตถุ” เมื่อพลังงานที่สอดคล้องกับการสั่นมีค่าสูงขึ้นจะมีการแลกเปลี่ยนพลังงานเพียงหนึ่งหน่วยหรือเรียกว่าหนึ่ง"ควอนตัม"เท่านั้น” … จึงชัดเจนขึ้นมาอีกหน่อยแล้วว่าแบบนี้เองคือคุณสมบัติที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยฟิสิกส์แบบเก่า (classical) … เวลาของควอนตัมจึงมาถึง เมื่อมองไปทั่ววงการ เริ่มมีความคึกคักกับการศึกษาวิจัยการสังเคราะห์แสงในเชิงควอนตัมเพื่อเป็นแนวทางการออกแบบโซลาร์เซลล์ให้มีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับใบไม้ ก็เพื่อไล่ล่าหาพลังงานปฏิรูปจากแสงแดดมาให้มากที่สุด ทุกเม็ด ทุกหน่วย เป็นการดีที่โซลาร์เซลล์แบบใหม่จะมีคุณสมบัติดีเหมือนใบไม้ที่แมลงกัดกินไม่ได้ (แต่อาจเสร็จหัวขโมย)... จะดีกว่ามากหากทำให้ใบไม้กลายเป็นโชลาร์เซลล์ได้ทั้งป่า | Quantum Biology (1) | Quantum Biology (2) | Quantum Biology (3) | | Quantum Biology (4) | Quantum Biology (5) | ชีววิทยาเชิงควอนตัม (Quantum Biology) หมายถึงควอนตัมของ “ส่ิงมีชีวิต” แน่แท้หรือ ? (บันทึกคอลัมน์เก่าจากนสพ.ไอทีเดลินิวส์เดิม: ๔๖/2014)

[ วิทยาศาสตร์สิบแปดมงกุฏบ้าแล้วหรือเปล่า ? ] -- หากเริ่มด้วยผลลัพธ์อนาคตก่อนว่าด้วยเทคโนโลยีโซลาร์เซลล์ยุคหน้ามาจากการเลียนแบบการสังเคราะห์แสงของพืชที่พัฒนาได้ด้วยกลศาสตร์ควอนตัมรวมทั้งเรื่องของสาหร่าย การอธิบายว่าเหตุใดนกอพยพถึงไม่หลงทางจากเข็มทิศธรรมชาติในดวงตาด้วยการพัวพันเชิงควอนตัมกับประโยชน์จากสนามแม่เหล็กโลก และข่าวที่ยังต้องได้รับการพิสูจน์อีกมากกรณีดีเอ็นเอ (DNA) มีการส่งถ่ายหรือเทเลพอร์ตโครงสร้างจัดเรียงโมเลกุลใหม่ภายใต้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่ต่ำ ก็จะเริ่มรับทราบได้ว่าวิทยาศาสตร์ของสิ่งมีชีวิตได้แผ่มาชิดกับฟิสิกส์สาขาควอนตัมจริงจังเข้าแล้ว นักศึกษาสายวิทย์ที่เลือกเรียนชีววิทยาก็มักจะไม่ค่อยรักฟิสิกส์ “เรียนอะไรก็ไม่รู้ รู้ไปทำไมอิเล็กตรอนมันจะวิ่งขึ้นวิ่งลงกับวงโคจร คณิตศาสตร์ก็เยอะแยะ คำนวณอะไรก็ไม่สนุก ไม่มีชีวิตชีวาเลย (เล๊ยยย) !” ส่วนที่เรียนฟิสิกส์ ก็มักจะได้ยินคำพูดทำนองคล้ายกัน “ไบโอฯ เอาแต่ท่อง ท่อง ท่องจำ ดอกไม้ยังต้องไปจำว่ากลีบดอกเรียกว่าอะไร เกสรมีกี่แบบกี่ชื่อ ใบรากกิ่งผลมีลักษณะเฉพาะตรงไหน แล้วจะจำมันไปทำไม ผักผลไม้กินได้ก็ใช้ได้แล้ว” ๐ Single-photon absorption and emission from a natural photosynthetic complex ๐ เข้าใจควอนตัมกันอย่างไร ? คนที่ไม่บ่นก็มีเรียนได้คะแนนดีหรือชอบทั้งสองวิชาก็พอหาตัวได้แม้จะยากหน่อย ประเภทคล่องทั้งจดจำและเก่งคำนวณ แต่ในเมื่อมีน้อยก็คงต้องให้โอกาสคนที่อยู่ต่างสองสาขาวิชาชีพนี้มาทำงานร่วมกันได้ นวัตกรรมใหม่ๆ อาจพึงได้บังเกิดจากความต่าง คิดต่าง วิธีต่าง และอื่น ๆ ที่ยังต่าง แต่ลงป้ายปลายทางเรื่องเดียวกัน แล้วจะให้สองสาขานี้ไปเกี่ยวอะไรทำไมกัน ? มิใช่เพียงแค่วงการนิยายวิทยาศาสตร์เท่านั้นที่คึกคักได้มุกสิ่งมีชีวิตกับควอนตัมไปเขียนเป็นเรื่องสู่ภาพยนตร์ไซไฟที่น่าตื่นเต้น ในวงการวิชาการก็เป็นเรื่องโด่งดังมานานโดยเมื่อปีน้ำท่วมใหญ่ประเทศไทยมีการนิยาม“ฟิสิกส์ของชีวิต: รุ่งอรุณของชีววิทยาเชิงควอนตัม (Physics of life: The dawn of quantum biology)” ในนิตยสาร Nature (2011) อันเป็นการเปิดศักราชเป็นทางการของสหสาขาใหม่นี้ แล้วก็เกิดมีโครงการวิจัยสำคัญขนาดใหญ่ของหลายประเทศตามมา เช่น ปีพ.ศ. 2555 มูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งยุโรป (European Science Foundation) ให้กำเนิด“Farquest programme” โครงการเพื่อการเอาจริงเอาจังกับการนี้ ส่วนฟากอเมริกาสองปีก่อนหน้า หน่วยวิจัยของกระทรวงกลาโหมผู้เร้นลับ (DARPA) ได้เริ่มขับเคลื่อนเครือข่ายชีววิทยาเชิงควอนตัมขนาดใหญ่ (nationwide quantum biology network) เนื่องจากได้คาดการณ์ถึงการมาของสึนามิลูกใหม่ที่จะเปลี่ยนแปลงอนาคตเข้าอย่างจังแล้ว ตามด้วยปรากฏการณ์การเกิดขึ้นของประโยค วลี ความเห็นของคนดังๆ กับงานวิจัยการรักษาที่อาจจะมาพลิกโลกของโรคมะเร็งกับปรากฏการณ์ทางควอนตัมที่ยังต้องคัดกรองทางวิชาการอย่างหนักอีกยาวนาน รวมไปถึงโปรตีนการรับรู้กลิ่น (G-protein coupled receptors) ชื่อนี้ที่ก็กำลังคุกรุ่นอยู่ในสนามวิจัยและการประชุมวิชาการทั่วโลก หรืออื่นๆ อีกมากมาย รวมทั้งข่าวการทุ่มวิจัยก็ไม่น้อยในต่างประเทศ... มากันเป็นระลอก ๐ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ไอทีควอนตัม (2) สิบการประยุกต์ควอนตัม (หนังสือ) ๐ No Fraud ฟิสิกส์ร่วมทำงานกับเคมีและคณิตศาสตร์มานานแยกกันไม่ออก แต่กับชีววิทยานั้นห่างไกลมาพอควร แต่ได้เวลาแล้วที่จะทำให้มาพัวพัน (ทำนอง Entangle) กันให้ได้ งานไอที อิเล็กทรอนิกส์ การคำนวณ และการดูแลสุขภาพก็อาจคาดการณ์ได้ว่า จะพลิกโฉมหน้าไปได้อีกมาก... ตามไปดูกัน (ภาคต่อไป) | Quantum Biology (1) | Quantum Biology (2) | Quantum Biology (3) | | Quantum Biology (4) | Quantum Biology (5) | ชีววิทยาเชิงควอนตัม (Quantum Biology) หมายถึงควอนตัมของ “ส่ิงมีชีวิต” แน่แท้หรือ ? (บันทึกคอลัมน์เก่าจากนสพ.ไอทีเดลินิวส์เดิม: ๔๕/2014)

ควอนตัมนี่มันร้ายจริง ๆ ! “Around one hundred thesis grants and around fifty post-doctoral contracts” “Around ten excellent researchers that we could bring in a year” [ที่มา ๑ ๒] จบไปแล้วกับกิจกรรมใหญ่ France Quantum 2023 งานประชุมวิชาการมุ่งเป้าอุตสาหกรรม เป็นผลตั้งต้นจากการที่ประธานาธิบดี ‘แอมานุแอล มาครง’ ลงงบก้อนโตมาก งานใหญ่ยิ่งที่อิงการสนับสนุนจากผู้บริหารประเทศโดยตรง (under the high pattronage of Mr.Emmauel MACRON) นี้ จัดกันหนึ่งวันเต็มโดยเน้น “คน” มา “สร้างคน” สู่ “คนสร้างอุตสาหกรรม” ก่อนหน้านี้สองปีแล้ว (2021) ที่รัฐบาลฝรั่งเศสได้เริ่มจัดสรรงบประมาณนับหมื่นล้านบาท (€1.8 B) ในระยะเวลาห้าปีโดยหวังเป็นหลักๆ ที่ได้รับการเสนอข่าวมากมายกับการจะได้รับจำนวน “นักวิจัยระดับร้อยกว่าคน” อันนับเป็นตัวอย่างที่ดียิ่งของประเทศที่ไม่ใช้คำว่า “ควอนตัม” มาเบ่งความขลังหลอกตนเองหรือผู้คนในสังคมว่าจะสร้างโน่นนี่ออกมาหากบุคลากรยังไม่พร้อม ปธน.มาครง แจ้งก่อนแล้วว่ากว่าพันล้านยูโรนั้น เน้นไปที่การสร้างคนก่อนโดยไม่เขินอาย การแจ้งผลผลิตเป็นงานวิจัยและจำนวนนักวิจัยหัวกระทิจำนวนไม่มากคนนัก อาจดูไม่อลังการโดดเด่นเท่าภาพลักษณ์ด้านต้นแบบผลิตภัณฑ์ในทันที เนื่องจากประเทศนี้เน้นการสร้างความพร้อมด้านบุคลากรก่อนนั่นเอง แล้วจึงทยอยสร้างความร่วมมือจากงานวิจัยออกสู่อุตสาหกรรมตามมา ปีนี้ได้เวลาของงานประชุมใหญ่เป็นทางการครั้งที่สองจัดโดย ‘Station F’ หน่วยงานบ่มเพาะอุตสาหกรรมหน้าใหม่หรือ start up ที่ร่ำลือกันว่าใหญ่ยิ่งสุด ๆ ของโลก (the world's largest startup facility) ๐ กรณีศึกษาที่ดีสำหรับ “ควอนตัมภาพลักษณ์ ๐ สำหรับประเทศไทย (2019) ได้มีการเริ่มจัดสรรงบประมาณระดับเพียงสองร้อยล้านบาท พร้อมเกณฑ์ตัวเลขจำนวนผู้ร่วมรับงบวิจัยมาโชว์ระดับห้าสิบคนในทันที และคาดหวังที่จะสร้าง “นวัตกรรม” ภายในห้าปี ! “พูดไปแล้วคำพูดเป็นนาย” หลายปีผ่านมาคำพูดจางหาย นโยบายเปลี่ยนมือ สายบริหารเปลี่ยนตามทุกระดับ หลายระบบจัดการระงับตาม เพราะคำว่า “นวัตกรรม” นั้นค้ำคอ อาจทำให้ผู้ที่กำลังทำวิจัยหน้าบูดเบี้ยวตามมา หาใช่ผู้แถลงข่าวไม่ ! ๐ พาทัวร์หอไอเฟล ๐ งานประชุมมุ่งสู่อุตสาหกรรมต่อจากครั้งแรกเมื่อปี 2022 ก่อนหน้า France Quantum 2023 นี้ จัดการบรรยายถ่ายความรู้กันอีกครั้งที่หอไอเฟล สถานที่สัญลักษณ์เหมาะกับประเทศแห่งนี้เป็นที่สุดในการประกาศความพร้อมออกไปทั่วโลก โดยเป็นปกติกับคำว่า “ควอนตัม” งานบรรยายหากยังไม่มีของมาขายผู้สนใจเข้าฟังจึงอาจไม่มากนักแต่จำนวนผู้นำเสนองานนั้นมีมากมายทีเดียว อัตราส่วนจำนวนผู้เข้าร่วมงานกับจำนวนวิทยากรจึงห่างกันไม่มาก (150 attendees - 20 speakers) เมื่อได้เพ่งไปที่สรุปผู้เข้าร่วมกิจกรรมควอนตัมของประเทศของกิจกรรมปีแรกก่อนหน้า (France Quantum 2022) มีทั้งห้องปฏิบัติการวิจัย อุตสาหกรรมผู้พร้อมสนับสนุนเทคโนโลยีข้างเคียง รวมถึงแหล่งการสนับสนุนทุกด้านแล้ว ภาพความแข็งแกร่งด้านเทคโนโลยีควอนตัมแห่งอนาคตของประเทศฝรั่งเศสที่มีทั้งขนาดพื้นที่และจำนวนประชาการสูสีกับเมืองไทยนี้ชัดเจนอลังการมาก ปี 2023 นี้เช่นกันด้วย รายชื่อผู้ร่วมจากทุกฝ่ายยังคงมากมายเช่นเดิม ๐ ข้อสังเกต ! ๐ จากทั้งงาน ปรากฏเช่นเดียวกันกับแนวโน้มทั่วโลกที่คำสำคัญหลักพบได้กับ Quantum; - computing, sensor, software และ cybersecurity ส่วน “Quantum Cryptography (Quantum Key Distribution - QKD)” หรือวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัมนั้นไม่ปรากฏเป็นแกนหลักใด กล่าวได้ว่าช่วงหลายปีที่ผ่านมาชัดเจนว่ากิจกรรมด้านเทคโนโลยีควอนตัมของโลกตะวันตกที่ตรงไปตรงมาจะไม่นำพาสาขาที่มีความคลุมเครือพร้อมด้วยวาระซ่อนเร้นเช่น QKD นี้ออกมานำทางสังคม แม้โลกตะวันออกโดยเฉพาะที่ประเทศจีนจะโปรโมทวิทยาทานแขนงนี้หนักหน่วงทั้งสร้างดาวเทียมควอนตัมและนำบริษัท Quantum CTek เข้าตลาดหุ้นเซี่ยงไฮ้ แต่นั่นคือเรื่องวาระซ่อนเร้นหรือเป็น propaganda ของภาครัฐ ใช้สร้างบุคลากรและวิทยาการเป็นหลัก มิใช่อุตสาหกรรมจริงแต่อย่างใด (อนึ่ง เจ้าของบริษัท IDQ Dr.Grégoire Ribordy, IDQ’s CEO ผู้ผลิตเครื่องกระจายกุญแจรหัสลับควอนตัมโด่งดังที่สุดในโลกเป็นคนสัญชาติฝรั่งเศส ก่อตั้งบริษัทขึ้น ณ​ ประเทศสวิสฯ จึงมิได้รวมอยู่ในกิจกรรมของประเทศฝรั่งเศสนี้ -- และ Dr.Ribordy ผู้นี้เคยบรรยายให้เมืองไทยฟังโดยเฉพาะด้วยแล้วกับ Q-Thai Forum 2020 #3 “Quantum - Safe Security 2020”) จากข้อสังเกตที่ควรค้นหาคำตอบดังกล่าวถึงการจางหายไปของ QKD ในโลกตะวันตก ปรากฏมีประเด็นย้อนหลังที่น่าสนใจจากงานประชุมครั้งแรกเมื่อกลางปีก่อนหน้าด้วย (2022) ซึ่งวิทยากรหลักเปิดงานคือ ศาสตราจารย์ Alain Aspect ผู้เคยสร้างการทดลองควอนตัมอันน่าทึ่งโดยทำให้ประสาทสัมผัสของมนุษย์เข้าใกล้ได้อีกขั้น (How To) และได้รับเชิญมาเป็นวิทยากรเรียกความสนใจและคำสรรเสริญครั้งใหญ่ ก่อนที่จะได้รับเสียงปรบมืออีกครั้งจากทั่วโลกในอีกสี่เดือนต่อมาโดยได้รับการประกาศให้เป็นหนึ่งในสามนักวิทย์โนเบลฟิสิกส์ 2022 ในช่วงท้ายปี ศาสตราจารย์ผู้นี้นำเรื่องราวการค้นพบมานำเสนอบนเวทีอันเป็นการฉลองครบรอบสี่ทศวรรษการทดลองของตนเองไปในตัว น่าประทับใจอย่างยิ่ง Alain Aspect Experiment 40th Anniversary : tests of Bell's inequalities with Einstein's locality enforced ๐ “กาลามสูตร” ๐ แม้ท่านผู้นี้ปราดเปรื่องเรื่องการทดลอง “ปรากกฏการณ์ควอนตัม” ที่พิสูจน์ให้โลกได้ทราบว่า แท้จริงแล้วแนวคิดเรื่อง ตัวแปรซ่อนเร้น (hidden variable) ของไอสไตน์นั้นผิดด้วยการสร้างการทดลองมายืนยันหักล้างได้สำเร็จ จนกลายเป็นหนึ่งผู้ได้รับรางวัลโนเบลดังกล่าว (ดูเพิ่ม - จดหมายเหตุแสงและควอนตัม - LQM) แต่ ... เมื่อได้ย้อนทบทวนเหตุการณ์บนเวทีโต๊ะกลมรวมผู้รับรางวัลโนเบลวิทยาศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ของท้ายปีก่อน (Nobel mind 2022 นาทีที่ ๓๒) ศาสตราจารย์คนดังท่านผู้คร่ำหวอดกับการทดลอง (experimental physics) นี้ ได้เอ่ยจินตนาการการประยุกต์ใช้ควอนตัมกับรหัสลับในโลกไอทีทั่วไปป้องกันการแกะถอดรหัสกลางวงสนทนา (หาได้มาจากการทดลองใช้งาน) แถมระบุด้วยทำนองว่า "อีกห้าปี" ข้างหน้า คอมพิวเตอร์ควอนตัมที่สามารถแกะถอดรหัสได้รวดเร็วจะมาถึง (ความลับอาจถูกเปิดเผย) แต่เมื่อใช้รหัสลับควอนตัมจะไม่มีปัญหาอีกกี่ปีก็ตาม ! กรณีนี้เป็นข้อสังเกตใหญ่ก็เพราะ วิทยาการรหัสลับควอนตัมนั้นยังคงเป็นวิทยาการพื้นฐานในการใช้สร้างวิชาการและบุคลากร ไม่ใช่เรื่องการประยุกต์จริงในโลกไอที แต่ถูกโฆษณาชวนเชื่อไปทั่วโลกมากว่าสามสิบปีแล้ว ต้นแบบผลิตภัณฑ์ที่ออกมาขายจากหลายประเทศนั้น (สวิสฯ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี ฯ) มีไว้เพื่อการสาธิตกับเงื่อนไขวิจัยเฉพาะกิจเท่านั้น หน่วยงานความมั่นคงหลายประเทศรวมทั้งฝรั่งเศสเองก็ปฏิเสธใช้งาน (National Cyber Security Centre - UK 2018, National Security Agency - US 2020, Agence nationale de la sécurité des systèmes d’information - France 2022 , and Federal Office for Information Security - Germany 2022) และไม่มีหน่วยงานใดใช้งานในชีวิตประจำวันจริง (24 Hr/7 days) แม้บริษัทผู้ผลิตเอง ! ๐ “ช็อตฟีล” วิศวกรไม่ให้ใช้ แต่นักวิจัยได้โนเบล ! ๐ เป็นปกติไปเสียแล้ว หากถามนักวิชาการเรื่องการประยุกต์ควอนตัมกับภารกิจเพื่อรักษาความปลอดภัยให้กับการสื่อสาร ก็มักได้คำตอบจากจินตนาการกลับมาเสมอว่า ควอนตัมจะใช้งานกับระบบไอทีได้จริงด้วยคุณสมบัติเฉพาะ (สถานะควอนตัมจะเปลี่ยนไป หากมีผู้(แอบ)ตรวจวัด ทำให้ทราบว่ามีผู้บุกรุก จึงปลอดภัยสมบูรณ์แบบ !) แต่กลับไม่แจ้งตัวแปรหรือวาระ “ซ่อนเร้น” อันเป็นข้อจำกัดที่ทำให้วิทยาการสาขานี้ ยังคงห่างไกลจากการประยุกต์ใช้ได้จริงในโลกการสื่อสารโทรคมนาคมที่มีอยู่ (more details: www.quantum-thai.org/q-crypto) ๐ สรุปข่าว France Quantum 2023 ๐ ๑) แนวทางการสนับสนุนวิทยาการด้านควอนตัมของประเทศฝรั่งเศสคือกรณีศึกษาที่ดี “ไม่หลอกตนเอง” หรือไม่ซ่อนเร้นสถานะตนเองที่แท้จริงหลังภาพลักษณ์ควอนตัมและงบประมาณวิจัยที่อลังการ โดยเริ่มจากการสร้าง “สร้างคน” สู่ “คนสร้างอุตสาหกรรม” ภาพรวมงานการประชุมนี้บ่งชี้ศักยภาพแห่งอนาคตของประเทศฝรั่งเศส สะท้อนภาพความก้าวหน้าของประเทศได้เป็นอย่างดี ๒) ส่วน วิทยาการรหัสลับควอนตัม (quantum cryptography หรือ QKD) คือสาขาที่มีเรื่อง “ซ่อนเร้น” มากมายหลายประเด็น เช่น ช่องทางควอนตัมพิเศษยิ่งยวด (quantum channel) เป็นต้น ไม่ปรากฏตัวในงาน France Quantum 2023 นี้หรือกิจกรรมหลักของโลกตะวันตก และแม้จะทราบกันดี แต่ด้วย “จินตนาการ” ที่นักวิจัยนักวิชาการอยากให้วิทยาการรหัสลับควอนตัมเป็นจริงโดยไม่เคยพิสูจน์ใช้งานด้วยตนเอง จึงเกิดการสื่อสารวิทยาศาสตร์ผิดพลาดเผยแพร่ออกสู่สังคมทั่วไปมากว่าสามทศวรรษแล้ว ทั้งนี้ โดยเริ่มต้นมาจากตัวนักวิจัยนักวิชาการสาขานี้ แล้วขยายตัวไปทั่ววงการ ไม่เว้นแม้หนึ่งในนักวิทยาศาสตร์ชาวฝรั่งเศสด้านการทดลองควอนตัมระดับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ปี 2022 ล่าสุด ก็เคยเอ่ยจินตนาการนั้นอย่างเป็นทางการเช่นกัน ... ควอนตัมนี่มันร้ายจริง ๆ ! by OQC academy - K Sripimanwat กาลามสูตร 'พิสูจน์ด้วยตนเอง' | คอมพิวเตอร์ควอนตัม | วิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม | | Quantum KIT project | ควอนตัมกับความคิด | How to understand quantum ? |

(April 27, 2023) "The development of large-scale quantum computers threatens most of the public-key cryptography in use today. For some use cases, quantum key distribution could provide an addition to post-quantum cryptography to mitigate this threat. In order to develop trustworthy QKD devices, appropriate security requirements and evaluation criteria are crucial in BSI's view. This Protection Profile for quantum key distribution modules is the first of its kind and an important first step in this direction. That is why BSI has supported its development and would like to thank the ETSI Industry Specification Group Quantum Key Distribution for the fruitful collaboration," - ETSI [Previous QUOTES]

(April 25, 2023) "Quantum computers, even if they don't exist today, will do in the next 30-40 years, so we will need to switch keys," she advised, saying the current concerns over quantum cryptography reminded her a lot of blockchain hype. - The Register [Previous QUOTES]

(วีดีโอ) ที่สุดข่าวไอทีควอนตัมไทยประจำปี ๒๕๖๕ #ควอนตัมดูแลรถขยะ #ควอนตัมดูแลสุขภาพสัตว์ (ที่มา) - บทความประกอบ ควอนตัมดูแล “รถขยะ” ปะทะ “สุขภาพสัตว์” นโยบายวิทย์ไทย | QuantumIT - (Thai) News of the Year 2022 | ขอเชิญร่วมกัน "ลดโอกาสวิทยาศาสตร์เกินจริงและป้องกันวิทยาศาสตร์เทียมเทคโนโลยีลวง" ! ติดตามสรุปข่าวไอทีควอนตัมและที่สุดแห่งปีย้อนหลังได้ที่นี่ QuantumIT - Year NEWS : ข่าวเด็ดประจำปีไอทีควอนตัม

(ที่สุดข่าวไอทีควอนตัมไทยประจำปี ๒๕๖๕ - อันดับหนึ่ง) - - ควอนตัมในแคมเปญหาเสียงผู้ว่ากทม. ปี พ.ศ.๒๕๖๕ (ที่มา) https://web.facebook.com/QuantumCryptoThailand/posts/663279907976515 (ที่สุดข่าวไอทีควอนตัมไทยประจำปี ๒๕๖๕ - อันดับสอง) -- นโยบายควอนตัมพิลึกของหน่วยงานภาครัฐ พ.ศ. ๒๕๖๔ ที่กลับมาฮิตติดชาร์ท เรื่องจริงแน่นะวิ ? ใช้ควอนตัมดูแลสุขภาพสัตว์ ตรวจจับมะเร็ง ฯลฯ ! (ที่มา) Q-Thai Forum (๔ พ.ย.๖๕) ขอเชิญร่วมกัน "ลดโอกาสวิทยาศาสตร์เกินจริงและป้องกันวิทยาศาสตร์เทียมเทคโนโลยีลวง" ! ติดตามสรุปข่าวไอทีควอนตัมและที่สุดแห่งปีย้อนหลังได้ที่นี่ QuantumIT - Year NEWS : ข่าวเด็ดประจำปีไอทีควอนตัม

[ควอนตัมตัวตึง ๒๕๖๕ “ละคร” ประชัน “ลิเก”] -- ครบรอบอีกปีที่ผลของ “ควอนตัมเพื่อการโฆษณา” ได้สร้างปัญหาต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน ค.ศ.2022 นี้เช่นเดียวกัน ทั้งด้านความสับสนหรือการสะดุดขาตนเองจากการโฆษณาเกินจริงของหน่วยงานนโยบายภาครัฐ การหาเสียงของวงการการเมือง รวมถึงการแต่งเติมจากสำนักข่าวใหญ่ กับทั้งกรณีควอนตัมปลอมที่ได้ปรากฏตัวอย่างไม่สะทกสะท้านอยู่ในสังคมทั่วไป ได้ทำให้ พ.ศ.๒๕๖๕ เสมือนเป็นปีที่คำว่าควอนตัมถูกนำไปใช้เพื่อการแสดง “ละคร” ประชันอยู่กับ “ลิเก” ! QuantumIT - News of the Year 2022 ! ที่สุดข่าวไอทีควอนตัมประจำปี ๒๕๖๕ The Year of Quantum Hype "ปีแห่งควอนตัมตัวตึง" 📣 (ภาพ) บทเรียนควอนตัมไทยแห่งปี พ.ศ.๒๕๖๕ “ควอนตัมเกินจริง vs ควอนตัมปลอม” (ขวา - ปลอม) 🤥 ทั้งที่รู้ว่าปลอมยังคงเดินหน้าอย่างท้าทาย ! (ซ้าย - เกินจริง) ๑*) 📣 โฆษณาตนเองมากมาย (ด้วยงบรัฐ) นำมาซึ่งวัฒนธรรมพิลึกและสังคมที่ขาดสมดุลย์ ๒) 📢 ควอนตัมในแคมเปญหาเสียงผู้ว่ากทม.เป็นโครงสร้างพื้นฐาน ใช้จัดเส้นทางรถขนขยะ ! ๓) 📺 สำนักข่าวทีวีและดิจิทัลตบแต่งข่าวดาวเทียมควอนตัมจีน (ม่อจื้อ - เพื่อการพัฒนาคนและวิทยาการ) แถมตั้งชื่อวิทยาการให้ใหม่แบบไม่เขินอายว่า “ดาวเทียมไมโครนาโนควอนตัม” ๔) ♠️ หน่วยงานนโยบายวิทย์ภาครัฐ กับประกาศเด่นชัด “ใช้ควอนตัมดูแลสุขภาพสัตว์ ฯลฯ” และที่พิลึกอึ้งทึ่งจนหงายหลังอื่น ๆ อีกมาก “ปลอมคือปลอมชาวบ้านรู้ว่าไม่จริง ส่วนที่อิงนั้นเกินจริงไกลสุดกู่ ช่วยกันบอกชาวบ้านไทยได้รับรู้ เพราะดันตู่เกินจริงไปจนใกล้ปลอม” * หมายเหตุ [บทความ “ด้านมืด ของการใช้งบพีอาร์ราชการ”] (สนข.อิศรา โดย ดร.มานะ นิมิตรมงคล 16 กันยายน 2565) บทความนี้เสนอเหตุที่ว่า ... “โครงการจำนวนมากเน้นสร้างภาพ สร้างชื่อเสียงให้นักการเมือง หน่วยงานหรือตัวหัวหน้าหน่วยงาน มากกว่าสื่อสารให้ประชาชนรับรู้โครงการ บริการหรือสิ่งที่เป็นประโยชน์อย่างแท้จริง” โดยเสนอแนวทางแก้ไขคือ “ห้ามการประชาสัมพันธ์ที่เน้นตัวบุคคลและหน่วยงาน มากกว่าความสำคัญของเนื้องานที่ต้องการให้ประชาชนรับรู้” และ “กำหนดสัดส่วนของงบประมาณเพื่อการโฆษณาประชาสัมพันธ์และจัดอีเว้นท์ ต่องบดำเนินการโครงการหลักที่เกิดประโยชน์กับประชาชนจริงๆ อย่างสมเหตุสมผล” (อ้างอิง) https://www.isranews.org/article/isranews-article/112090-pr-3.html [ข้อเสนอโดย Q-Thai Forum “โครงการวิทย์ไทยคนละครึ่ง”] “วิทย์เพื่อภาพลักษณ์ครึ่ง 50 : 50 วิทย์เพื่อสังคมครึ่ง” โดยระบุในวิสัยทัศน์และพันธกิจ (vision & mission) ขององค์กรวิทย์ภาครัฐด้วยว่า ... “แถลงภาพลักษณ์เท่าใด ต้องมีที่เกิดประโยชน์กับประชาชนจริงรูปแบบและจำนวนที่เท่ากัน” ไม่ว่าจะ "นักการเมือง หน่วยงานหรือตัวหัวหน้าหน่วยงาน" รวมไปถึง "อดีตนักการเมือง หรืออดีตหัวหน้าหน่วยงาน” ที่ยังคงอิทธิพลต่อหน่วยงานวิย์ภาครัฐนั้น ๆ ควรเชิญเข้าโครงการช่วยกันคนละครึ่งนี้และชดเชยการใช้ทรัพยากรและโอกาสส่วนรวมในอดีตสี่สิบปีที่ผ่านมาของวงการวิทย์ไทยกลับคืนสู่สังคมด้วย (ที่มา https://www.quantum-thai.org/single-post/quantum-funny-48-thai-science-halves) #FightForSciences #วิทย์ไทยสี่สิบปีที่หายไป #วิทย์ไทยคนละครึ่ง ติดตามสรุปข่าวไอทีควอนตัมและที่สุดแห่งปีย้อนหลังได้ที่นี่ QuantumIT - Year NEWS : ข่าวเด็ดประจำปีไอทีควอนตัม

(ที่สุดข่าวไอทีควอนตัมประจำปี ๒๕๖๕) - - เรื่องใหญ่ ฟ้องร้องแล้ว ! 🔍 👮 - - เหตุงึมงำครั้งใหญ่ เมื่อบริษัททำคอมพิวเตอร์ควอนตัม IonQ ผู้เล่นกับ “ไอออน” ที่อ้างว่าศักยภาพดีสุด ๆ ที่สหรัฐอเมริกากำลังโดนเล่นงานทางกฏหมาย “a useless toy that can't even add 1+1” (เหตุการเป็นที่สุดข่าวแห่งปี) บริษัทนี้เติบโตผ่านมาได้สองปี พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ถูกสำนักงานกฏหมาย (Los Angeles-based law firm Glancy Prongay & Murray และอีกหลายแห่ง) เล่นงานเข้าแล้ว โดยรายงานแบบเจาะลึก ๑๘๓ หน้า ของ Scorpion Capital ทำให้ทั้งวงการสะอึกกันว่า ที่สหรัฐอเมริกาผู้นำด้านการคำนวณควอนตัมโลกและธุรกิจเทคโนโลยีใหม่มีความก้าวหน้าสารพัน ยังคงมีบริษัทเปิดใหม่ (startup) ที่ใช้เทคนิคพื้น ๆ เพื่อระดมทุนและปั่นกำไรกันง่าย ๆ แบบนั้นอยู่อีกหรือ โดยมีข้อกล่าวหาทั้ง ๑) - หลอกระดมทุน ทำ short sell หรือการทำกำไรจากหุ้นระยะสั้น (IonQ is an easy target for questionable stock manipulation tactics such as publishing misinformation and betting against the company through a short-selling strategy) - brazen hoax -- หลอกลวง ! และ - quantum Ponzi scheme -- แผนฉ้อฉลหลอกลวงการรลงทุนที่สร้างผลตอบแทนให้แก่นักลงทุนจากเงินที่ได้มาจากนักลงทุนรายใหม่จากการพยายามชักจูงนักลงทุนรายใหม่ ๆ ๒) ผู้บริหารบริษัทมหาชนในตลาดหุ้นแต่ทำงานชั่วคราว (part time) งานหลักยังเป็นอาจารย์สอนหนังสือ แถมยังมีรายที่อ้างความเชื่อมโยงวุฒิการศึกษากับ MIT ที่ยังหากันไม่พบ ! ๓) สร้างภาพอลังการชี้นำสังคมทางผิด (เครื่องสวยงามลึกล้ำ แต่ความจริงคือโต๊ะเครื่องแสง และอีกสารพัดรวมใหญ่ปานช้าง) ๔) คิวบิตที่อ้างว่าสร้างได้ แต่ใช้บวกเลข 1+1 ให้เท่ากับสองยังไม่ได้และเป็นของเล่นที่ไร้ประโยชน์ ("a useless toy that can't even add 1+1”) ! ดังนั้น ที่อ้างโฆษณาว่ามีลูกค้าจำนวนมหาศาลเข้าใช้งานแล้ว จึงอาจเป็นการลวงล่อกัน ? (ฟังความสองด้าน) ควรต้องรอบริษัท IonQ ออกมาชี้แจงแก้ต่าง (ในศาล) กันต่อไป โดยเฉพาะตัว CEO กับผู้ก่อตั้ง ข้อกล่าวหาง่าย ๆ นั้น จะตอบกันอย่างไร แต่ข่าวนี้ได้กลายเป็นข่าวใหญ่ที่สุดแห่งปีวงการไอทีควอนตัมประจำปี ๒๕๖๕ ไปแล้ว (ความเห็นปิดท้าย) จาก the Rigister มีบทวิพากษ์เข้ม ๆ ว่า ... 🐈 "กล้าดีอย่างไรที่พวกมาใหม่บนเส้นทางระดมทุนเป็นล้านหาญเล่นกับเรื่อง “แมวพเนจรของชโรงดิงเงอร์” ที่เป็นทั้ง (แมวที่มีชีวิต) จริง (ระดมทุน และจ้างงาน) และเป็นทั้งซากศพแมว (อรูปธรรมในโลกความเป็นจริง)" How dare these upstarts walk away with millions in funding to develop something that is a roving Schrödinger's cat: both real (funded/employing people) and dead (because it never materializes in the real world) เวลาสีเทา ๆ ของโลกไอทีควอนตัมด้านการคำนวณ (Quantum Compuitng) จึงมาถึงครั้งใหญ่ในปี 2022 ! ดังนั้น จึงควรย้อนกลับไปพิจารณาที่สุดข่าวไอทีควอนตัมปีก่อน ๆ หน้าว่าเป็นจริงเพียงใด เช่น "งานคำนวณหมื่น ๆ ปีของ Super computer เหลือไม่กี่นาทีเมื่อใช้ quantum computer นั้น มีจริงไหม !" #Hype #QuantumComputing (ที่มา ภาพ) "When the Scorpion Strikes" (https://projectqsydney.com/) -- “On 3rd May, Scorpion Capital released a damming report, accusing the world’s only publicly-listed quantum computing enterprise, IonQ, of perpetrating a massive fraud upon the public and misleading their investors” (ข่าว Q-Thai Forum: ๒๔ มิถุนายน ๒๕๖๕) https://web.facebook.com/QuantumCryptoThailand/posts/709417673362738 ติดตามสรุปข่าวไอทีควอนตัมและที่สุดแห่งปีย้อนหลังได้ที่นี่ QuantumIT - Year NEWS : ข่าวเด็ดประจำปีไอทีควอนตัม