(MIT Tech review) - Quantum computing startups are all the rage, but it’s unclear if they’ll be able to produce anything of use in the near future. (March 28, 2022) [Previous QUOTES]

เมื่อคำว่า “ควอนตัม (quantum)” กับ “วิทยาการรหัสลับ (cryptography)” ถูกนักวิชาการนำไปใช้ต่างความหมายมากมายหลายกรณีเกิดเป็นความกำกวมสับสนโดยทั่วไป และเกิดเป็น “ศรีธนญชัย” ระบาดไปทั่ว นำเสนอข่าวพิลึกที่เฉไฉความหมายได้ตามความต้องการ เกิดเป็นข่าวแปลกไปทั่วทั้งที่เกาหลีใต้ จีน ญี่ปุ่น อิหร่านและไม่พลาดเมืองไทยก็เช่นกัน ควรต้องติดตามกระแสวาทกรรมศรีธนญชัยให้ทัน เพื่อไม่ผิดพลาดหลงทางตามวาทกรรมเหล่านั้น ! #YearNEWS2021 #QuantumIT #สรุปข่าวประจำปี๒๕๖๔ #QuantumCryptography #QKD #QuantumKeyDistribution ทบทวนข่าวไอทีควอนตัม พ.ศ.๒๕๕๘ - ๒๕๖๓ ได้ที่นี่

(PhysicsWorld) - Setting the scene for a quantum marketplace: where quantum business is up to and how it might unfold (02 Dec 2021)

(Nature) - The quantum computer revolution could break encryption — but more-secure algorithms can safeguard privacy. (08 February 2022) [Previous QUOTES]

ผลงานวิชาการตีพิมพ์ สิทธิบัตร ต้นแบบและมาตรฐาน บ่งชี้เสมือน "ดัชนีที่ไม่โกง" ตรงไปตรงมา และจากผลสรุปของปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ... สังคมทั่วไปยังคงต้องอยู่กับข่าวเกินจริงกันต่อไป ! #YearNEWS2021 #QuantumIT #สรุปข่าวประจำปี๒๕๖๔ ทบทวนข่าวไอทีควอนตัม พ.ศ.๒๕๕๘ - ๒๕๖๓ ได้ที่นี่

Chao-Yang Lu นักวิจัยคอมพิวเตอร์ควอนตัมของประเทศจีน (USTC ทีมงานเดียวกันกับศาสตราจารย์ Jian Wei Pan ผู้ทำสถิติแซงหน้ากูเกิลและเจ้าของโครงการดาวเทียมควอนตัม) แจ้งเองว่า จากความก้าวหน้าที่น่าประทับใจนั้น ยังไม่มีการทดสอบทดลองใดเพื่อแสดงศักยภาพการคำนวณเชิงควอนตัมที่เร็วย่ิงยวดดังที่เป็นข่าวนั้นได้ “The current state of the art is that no experiments have demonstrated quantum advantage for practical tasks yet." ทั้งยังให้ความเห็นสำคัญเรื่องความแตกต่างระหว่าง “การมองโลกในแง่ดี” ต่อ “การคุยโอ่เกินจริง” "... we should also make a difference between optimism and exaggeration" คำและประโยคสำคัญของข่าวที่นำเสนอบนสื่อ Q-Thai Forum นี้ คือที่สุดแห่งปี พ.ศ.๒๕๖๔ ทั้ง ๑) มีคุณค่าต่อสังคมทั่วไป ๒) ได้รับความนิยมสูงสุดประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ๓) เป็นข่าวที่เกิดประโยชน์มุมกว้างต่อสังคมให้เกิดการตระหนักและสนองตอบต่อข่าวเกินจริงที่ปรากฏมาตลอดสองปีก่อนหน้า ที่มา (IEEE Spectrum) - Two of World’s Biggest Quantum Computers Made in China Quantum computers Zuchongzi and Jiuzhang 2.0 may both display "quantum primacy" over classical computers (อันดับที่สอง) คล้ายกัน John Martinis มืออันดับโลกด้านการคำนวณควอนตัม (quantum computing) ให้ความเห็นเตือนการโฆษณาเกินจริง แต่ ปลายปี ค.ศ. 2019 ท่านผู้นี้มาพร้อมกับสุดยอดข่าวแห่งปีแห่งเป็นบุคคลแห่งปี จากผลงานการคำนวณระดับหมื่นปีเหลือไม่กี่นาที ดังนั้น คำพูดนี้ท่านออกมาเตือนใครหรือ ! ซึ่งเป็นข่าว Q-Thai Forum ที่ได้รับความนิยมอันดับสองประจำปี พ.ศ.๒๕๖๔ นี้ ๑) มีคุณค่าต่อสังคมทั่วไป ๒) ได้รับความนิยมลำดับรองประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๔ ๓) เป็นข่าวที่เกิดประโยชน์มุมกว้างต่อสังคมให้เกิดการตระหนัก และสนองตอบต่อข่าวเกินจริงที่ปรากฏมาตลอดสองปีก่อนหน้า (ทั้งจากการให้ข่าวของตนเอง) ที่มา (IEEE Spectrum) - How Much Has Quantum Computing Actually Advanced? Q&A with the former chief architect of Google’s Sycamore, John Martinis, a professor of physics at the University of California, Santa Barbara. .... ติดตามสรุปข่าวไอทีควอนตัมและที่สุดแห่งปีย้อนหลังได้ที่นี่ QuantumIT - Year NEWS : ข่าวเด็ดประจำปีไอทีควอนตัม

วงการไอทีควอนตัมเมื่อมองผ่านข้อมูลผลงานวิชาการตีพิมพ์ (publication) สิทธิบัตร (patent) และต้นแบบ (prototype) ประจำปี พ.ศ.๒๕๖๔ แล้วยืนยันได้ว่า “เช่นเดิมเหมือนปีก่อน” ส่วนมาตรฐานอุตสาหกรรม (standard) ภาคบังคับนั้นยังคงไม่ปรากฏเพราะยังไม่เกิดอุตสาหกรรมที่มารองรับได้จริงแต่อย่างใด ติดตามสรุปเพื่อรู้เท่าทันโลกไอทีควอนตัมด้วยข้อมูลดัชนีที่ตรงไปตรงมาได้ดังต่อไปนี้ ๑) ดัชนี - “Quantum Computing” ๑.๑) ฐานข้อมูลวิชาการ (Scopus) สถิติโดยภาพรวมผลงานวิชาการในสาขานี้สูงขึ้นต่อเนื่องจากปีก่อนหน้า สหรัฐอเมริกานำโด่งทิ้งอันดับสองคือประเทศจีนไปเกินสองเท่า โดยมีอินเดียและญี่ปุ่นคืออีกสองประเทศจากเอเชียที่เข้ามาอยู่ในสถิติสิบอันดับแรกร่วมกับโลกตะวันตกโดยที่ทุกอันดับยังคงเดิม ส่วนสามสาขาวิชาหลักที่โดดเด่นสูงสุดคงอยู่ที่วิทยาศาสตร์สาขาฟิสิกส์ (Physics) อันบ่งบอกถึงบรรยากาศกิจกรรมวิจัยพื้นฐานเป็นส่วนใหญ่ ส่วนด้านวิศวกรรม (Engineering) เพื่อการประยุกต์นั้นไล่หลังมาเป็นอันดับที่สาม และด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์ (Computer science) ที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณโดยตรงนั้นอยู่อันดับรองโดยลดจำนวนลงเล็กน้อยเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ค.ศ.2020 ๑.๒) สถิติสิทธิบัตรการคำนวณเชิงควอนตัม (แหล่งสำรวจ ๑) ผลรวมในรอบยี่สิบปีที่ผ่านมา (ถึงปี พ.ศ.๒๕๖๔) หน่วยงานจากสหรัฐอเมริกามีผลรวมกันจำนวนสูงที่สุดแวดล้อมไปด้วยกลุ่มจากประเทศจีนที่ผลรวมสูงขึ้นและมีหน่วยงานหน้าใหม่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งคล้ายคลึงกับเมื่อปีที่ผ่านมา (2020) หากพิจารณาข้อมูลโดยเฉพาะของปี พ.ศ.๒๕๖๔ สองอันดับแรก IBM กับกลุ่มดูแลทรัพย์สินทางปัญญาจากประเทศจีน Ruban Quantum Tech Co.Ltd. ปรากฏว่าคู่แข่งจากประเทศจีนมีจำนวนสิทธิบัตรมากกว่าเกือบสองเท่า (แหล่งสำรวจ ๒) ผลรวมในรอบยี่สิบปีที่ผ่านมา พบว่าหน่วยงานจากสหรัฐอเมริกามีผลรวมกันจำนวนมากและสูงที่สุดอันดับแรกคือบริษัท IBM ตามมาด้วยบริษัท Intel และ Microsoft โดยมีกลุ่มดูแลทรัพย์สินทางปัญญาจากประเทศจีน Ruban Quantum Tech Co.Ltd.* พร้อมกับอีกสามหน่วยงานใหม่จากประเทศจีนได้เข้าแสดงตนอยู่ในสิบอันดับแรกแล้วในปีนี้ ทั้งบริษัท Origin มหาวิทยาลัย USTC และบริษัทหัวเหว่ย (Huawei) โดยมีบริษัท NTT จากประเทศญี่ปุ่นเริ่มติดอันดับเข้ามาด้วย ขณะที่บริษัทรายใหญ่เดิมของฝั่งอเมริกาเหนือทั้ง Google และ D-Wave นั้นยังคงรั้งชื่ออยู่ในสิบอันดับนี้ต่อไป ภาพรวมสิทธิบัตรการคำนวณเชิงควอนตัม ข้อมูลภาพรวมของสองทศวรรษที่ผ่านมาจากแหล่งสำรวจที่ต่างกัน ผลลัพธ์ที่ได้แม้ต่างกันพอสมควรแต่แนวโน้มคล้ายคลึงกัน โดยสาขาการคำนวณเชิงควอนตัมนี้ สหรัฐอเมริกามีจำนวนรวมสูงที่สุด ขณะที่ประเทศจีนกำลังแสดงศักยภาพการเติบโตที่คาดว่าภายในระยะเวลาไม่กี่ปีจำนวนรวมสิทธิบัตรจะแซงหน้าคู่แข่งได้ในที่สุด ทั้งนี้ แม้ปรากฏรายชื่อจากประเทศอื่น เช่น ญี่ปุ่น แคนาดา อิสราเอล อินเดีย เกาหลีใต้ ฯ หากมีจำนวนอัตราส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับสองประเทศหลักข้างต้น และเมื่อพิจารณาในระดับองค์กรแล้วปรากฏว่า บริษัท IBM ปรากฏโดดเด่นที่สุด *Ruban Quantum Tech Co.Ltd. คือกลุ่มหน่วยงานผู้ดูแลทรัพย์สินทางปัญญาจากประเทศจีนที่ร่วมจัดการสิทธิบัตรจากหลายองค์กร มหาวิทยาลัย ฯ ๑.๓) ต้นแบบการคำนวณเชิงควอนตัม เป็นที่ชัดเจนว่าเครื่องคำนวณเชิงควอนตัมมีการโฆษณาชวนเชื่อของการเพิ่มจำนวนคิวบิต (Qubit) ไว้มากมายตลอดช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไม่ปรากฏการมีซึ่งต้นแบบจริงทั้งจำนวนคิวบิตที่ทำได้ตามที่อ้าง (ยกเว้น IBM) หรือแม้ต้นแบบที่สามารถใช้งานจริงได้ทั่วไป (กรณีที่หลายบริษัทเปิดให้ใช้งานผ่านคลาวด์นั้น เป็นเพียงรูปแบบการทดสอบเฉพาะกิจที่มีข้อจำกัดมาก มิใช่การใช้งานเช่นดั่งเช่นคอมพิวเตอร์ทั่วไปที่บุคคลผู้ที่ไม่มีพื้นฐานเทคนิคจะสามารถใช้งานได้) ความก้าวหน้าด้านต้นแบบจึงเป็นเพียงพัฒนาการบนพื้นฐานของการสร้างหน่วยประมวลผลควอนตัมกับจำนวนคิวบิตจำนวนมากที่อ้างอิงถึง หรืออาจเรียกได้ว่าเป็นเพียงต้นแบบห้องปฏิบัติการ (lab prototype) ซึ่งก็ได้ปรากฏคำกล่าวยืนยันจากทีมวิจัยหลักของโลกที่ออกมายอมรับไว้ด้วยทำนองว่า วงการนี้ยังไม่สามารถสร้างเพื่อใช้งานได้จริงจัง (practical) ทั้งจากประเทศจีน (USTC) บริษัทกูเกิลและไอบีเอ็ม ดังนั้น ค.ศ.2021 นี้ จึงเป็นปีแห่งการกักตนเองอยู่กับพัฒนาการด้านต้นแบบที่ยังห่างไกลจากการใช้งานได้จริงแต่อยู่ท่ามกลางการโฆษณาเกินจริงที่เกิดขึ้นมาหลายปีต่อเนื่องแล้ว ๒) ดัชนี - “Quantum Cryptography” (QKD - Quantum Key Distribution) ๒.๑) ฐานข้อมูลวิชาการ (Scopus) แนวโน้มทิศทางข้อมูลของไอทีควอนตัมสาขาด้านการสื่อสารนี้ไม่เปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญใด แม้จะมีจำนวนผลงานวิชาการรวมสูงขึ้นอีกอย่างต่อเนื่องจากปีก่อนหน้าก็ตาม โดยที่ประเทศจีนยังคงนำโด่งกับสาขาภาพลักษณ์นี้เช่นเดิม รวมทั้งสถิติของประเทศสิบอันดับแรก สาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง และแหล่งข้อมูลตีพิมพ์ยังคงปรากฏคล้ายเดิมเช่นกัน เมื่อพิจารณาลึกลงในส่วนงานด้านวิชาการพื้นฐานจากประเทศจีนเป็นหลัก ผลงานสูงสุดยังคงมาจากมหาวิทยาลัย USTC (University of Science and Technology of China) แต่ในปี ค.ศ.2021 นี้ปรากฏว่ารายชื่อในสิบอันดับแรกเป็นสมาชิกของทีมเดียวกันและก่าแก่ที่สุดของประเทศถึงสามราย นำโดย ศาสตราจารย์ Guo ตามด้วยทีมงานรุ่นถัดมา Han Z F รวมทั้ง Yin Z Q (ซึ่งทั้งสองรายชื่อหลังเคยมาบรรยายวิชาการ ณ ประเทศไทยเมื่อปี ค.ศ. 2011 และ 2018) ส่วนรายชื่อทีมงานจากประเทศอื่น ๆ พบกลุ่มเดิมจากแคนาดาผู้คร่ำหวอดกับงานอันเป็นที่ถกเถียงถึงความเหมาะสมในการสื่อสารวิทยาศาสตร์สู่สังคม เช่น quantum hack ที่ไม่มีจริงในระบบไอทีทั่วไป (มิใช่การแฮกในความหมายด้านไอทีแต่อย่างใด) ทว่า เป็นงานวิจัยที่มีดัชนีผลกระทบวิชาการ (impact factor) ระดับสูงมากจึงเป็นที่นิยมกันในกลุ่มงานวิจัยพื้นฐาน และพบอันดับผลงานสูงจากทีมงานของประเทศรัสเซียที่ย้ายกลับมาจากหน่วยงานของประเทศแคนาดาที่ทำวิจัยแนวกังขานั้นด้วย ซึ่งทั้งสองกลุ่มยังคงมีเพียงผลงานตีพิมพ์ในระดับสูงอย่างต่อเนื่องจึงปรากฏผลอยู่ในสิบอันดับแรกของผู้มีผลงานจากทั่วโลก (แต่ปราศจากข่าวต้นแบบ สิทธิบัตร หรือการลงทุนเปิดบริษัทบ่มเพาะ ซึ่งแตกต่างจากทีมของประเทศจีนในทุกมิติ) ขณะที่ทีมงาน ของ Toshiba UK (Andrew Shield) ของบริษัทไอทียักษ์ใหญ่ยังคงรักษาอันดับผลงานวิชาการที่สูงในสิบอันดับแรกไว้ได้แม้จะบริษัทปรากฏข่าวด้านลบตลอดสองปีที่ผ่านมารวมทั้งการให้ข่าวขนาดตลาดระดับหมื่นล้านเหรียญทั้งที่ไม่ปรากฏอุตสาหกรรมจริงเกิดขึ้น อนึ่ง ทีมงานใหญ่และเก่าแก่ผู้มีผลงานสูงมากจากประเทศญี่ปุ่น (NICT - M. Sasaki) ไม่ปรากฏในสิบอันดับแรกของปี ค.ศ. 2021 นี้แล้ว ซึ่งสอดคล้องกับข่าวการถดถอยด้านงบประมาณและการสนับสนุนในสาขาที่เคยเป็นผู้บุกเบิกอันดับต้น ๆ ของโลกมากว่ายี่สิบปี ๒.๒) สถิติสิทธิบัตรรหัสลับเชิงควอนตัม การสืบค้นข้อมูลของปีนี้ (2021) กลุ่มดูแลทรัพย์สินทางปัญญาในสาขาจากประเทศจีน Ruban Quantum Tech Co.Ltd. ยังคงมีตัวเลขรวมสูงที่สุดต่อจากปีที่ปรากฏครั้งแรก (2020) โดยมีหน่วยงานอื่น ๆ ของประเทศจีนเช่นกันที่ร่วมกันครองเกือบทั้งหมดในสิบอันดับแรก เมื่อพิจารณาจำนวนสิทธิบัตรสาขานี้ตลอดระยะเวลายี่สิบปี (2001 - 2021) พบว่าประเทศจีนยื่นจดมากที่สุดเช่นกัน แต่กระนั้น ทั้งวงการวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัมนี้ปรากฏมีจำนวนรวมทั้งสองทศวรรษน้อยมากสวนทางกับจำนวนการตีพิมพ์ผลงานของนักวิชาการที่สูงยิ่ง* โดยสาขานี้มีอัตราส่วนความห่างจำนวนดัชนีทั้งสองนี้มากกว่าของสาขาการคำนวณเชิงควอนตัมอย่างยิ่ง เช่นเดียวกับของปีก่อน ๆ หน้า และทั้งนี้ ไม่พบนัยสำคัญด้านอื่นใดที่ปรากฏอีกจากกลุ่มไอทีควอนตัมสาขาการสื่อสารนี้** * บ่งบอกถึงการขาดความสัมพันธ์กันระหว่างผลงานวิชาการเชิงจินตนาการกับความพยายามในการรักษาสิทธิ หากงานเหล่านั้นเป็นทรัพย์สินทางปัญญาที่มีคุณค่าได้จริงจะปรากฏจำนวนสิทธิบัตรในอัตราที่สูงกว่าที่เป็นอยู่มาก ** หมายเหตุ ผลรวมจนถึงปี ค.ศ. 2021 ข้อมูลจากบางแหล่งมีผลที่แปลกไป เช่น บริษัท Google อยู่ในอันดับที่สองของผู้ยื่นจดสิทธิบัตร ซึ่งสาขารหัสลับควอนตัมไม่เป็นที่ปรากฏว่า Google ให้ความสนใจหรือทำวิจัย (นอกจากด้าน quantum computing) และจากการสืบค้นบน Google patent โดยตรงก็มิได้ปรากฏนัยสำคัญเช่นกัน ดังนั้น ผลสำรวจข้อมูลสิทธิบัตรบางกรณีเฉพาะนั้นขยายความได้ว่า คือปรากฏการณ์คล้ายกับของปีก่อนหน้าที่พบคำสำคัญหลายกรณีที่ไม่เกี่ยวข้องกับหลักการของวิทยาการรหัสลับ (คำค้น - quantum cryptography) หรือการกระจายกุญแจรหัสลับ (คำค้น - quantum key distribution) แต่อย่างใด สาเหตุอาจเนื่องจากเมื่อพิจารณารายละเอียดของสาขาที่มีสิทธิบัตรน้อยมาก จึงมีโอกาสได้ผลที่ผิดเพี้ยนสูงตามไปด้วย ดังนั้น จำเป็นต้องมีการรวบรวมสถิติในระดับหลายปี (สาม ห้า หรือสิบปี) แทนการพิจารณาเพียงรอบปีเดียว เพื่อนำผลรวมในระยะยาวขึ้นมาทบทวนการวิเคราะห์ใหม่ในโอกาสต่อ ๆ ไปกับสาขาที่ยังคงห่างไกลจากการประยุกต์ใช้งานแต่มีภาพลักษณ์ด้านวิชาการ นโยบาย และการตลาดนำหน้าจนเกินจริงสาขานี้ ๒.๓) ต้นแบบ หลังจากบ่งชี้ในปีก่อนหน้าแล้วว่า ไม่มีการใช้งานรหัสลับเชิงควอนตัม (QKD) ในระดับอุตสาหกรรมอย่างแพร่หลายต่างจากข่าวสร้างภาพลักษณ์ที่ปรากฏไปทั่ว และจากข้อมูลที่เกี่ยวข้องตลอดทั้งปี 2021 นี้ยืนยันได้หนักแน่นซ้ำเดิมว่าสาขารหัสลับเชิงควอนตัมมิได้ปรากฏมีความก้าวหน้าด้านต้นแบบอันจะนำไปสู่การใช้งานจริง “โดยทั่วไป” ได้ แต่อย่างใด กระนั้น กลับเกิดข่าวแปลกที่สร้างความสับสนอย่างมาก เช่น ในวงการอุตสาหกรรมไอทีด้านโทรศัพท์เคลื่อนที่ เมื่อมีข่าวใหม่บนพื้นฐานการประยุกต์ชิปจำนวนสุ่มเชิงควอนตัม (quantum random generator) เดิมในเครื่องโทรศัพท์ 5G จากประเทศเกาหลีใต้และเครื่องสัญชาติเวียดนามที่ออกจำหน่ายมาตั้งแต่สองปีก่อนหน้า (ค.ศ. 2019-2020) ซึ่งเป็นความสำเร็จด้านการใช้คำ “ควอนตัม” เพื่อสร้างภาพลักษณ์เป็นหลักมาก่อนแล้วนั้น แต่ปีนี้ได้ปรากฏกระแสใหม่จากข่าวปลอมที่เติบโตจากหลายสำนักข่าวขึ้นมาแทนที่ด้วยการอวดอ้างกันไปเองว่าการประยุกต์ชิปในระบบ 5G นั้นคือวีธีการของ “รหัสลับเชิงควอนตัม” [ทั้งนี้ ตลอดทั้งสามปีที่ผ่านมา (2019 - 2021) ไม่ปรากฏผลด้านดีหรือการตอบรับจากทั้งวงการวิชาการหรืออุตสาหกรรมใด ไม่มีทั้งผลการรีวิวสินค้าจากสำนักหรือผู้ใช้งานใด] ข่าวปลอมดังกล่าวจึงเป็นผลกระทบด้านลบที่หนักหน่วงขึ้นโดยเริ่มปรากฏฟ้องขึ้นมาแทนที่มากขึ้น ขณะที่ข้อมูลด้านความจริงยังคงถูกปิดบังมาอย่างยาวนานและมีแนวโน้มเช่นนั้นต่อ ๆ ไป อีกทั้ง หลายหน่วยงานด้านไอทีของหลายประเทศได้ออกรายงานผลแย้งอันนำไปสู่การ “ไม่แนะนำ” หรือ “ไม่รับรอง” การใช้งาน (ดูสรุปข่าวประจำปี และ QuantumIT Digest หัวข้อ NSCS & NSA) โดยกลับมาเน้นย้ำในแวดวงไอทีตลอดทั้งปี 2021 อีกครั้งด้วย ซึ่งเป็นการตอกย้ำว่า รหัสลับเชิงควอนตัมเป็นวิทยาการเพื่อการสื่อสารเชิงควอนตัมอนาคตที่ใช้เพื่อสร้างบุคลากรและอยู่ระหว่างการพัฒนา ส่วนจำนวนสุ่มเชิงควอนตัมสำหรับโทรศัพท์เคลื่อนที่เป็นเพียงการใช้ประโยชน์จากคำ “ควอนตัม” เท่านั้น มิได้เกิดประโยชน์จริงที่พิสูจน์ได้แต่อย่างใด (อ้างอิง ข่าวโทรศัพท์ 5G ควอนตัม) ๓) มาตรฐานไอทีควอนตัม ปี ค.ศ. 2021 DARPA หน่วยงานวิจัยด้านความมั่นคงสหรัฐฯ ให้ข่าวถึงความพร้อมที่จะสร้าง “yardsticks” (หรือแนวทางลักษณะมาตรฐานการชั่งตวงวัดที่เคยเกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมแนวเดิม (classic)) เพื่อกำหนดเป็นมาตรฐานการคำนวณเชิงควอนตัม แต่ด้วยการที่งานของไอทีควอนตัมสาขานี้มีมิติต่างไปมากจากอุตสาหกรรมของโลกไอทีทั่วไป (classical) จึงปรากฏคำอ้างเชิงเงื่อนไขที่คลุมเครือ บ่งบอกเป็นนัยถึงระยะห่างหรือโอกาสที่ยังน้อยของการเกิดขึ้นได้จริงกับมาตรฐานดังกล่าวพ่วงมาอีกด้วยว่า “If we succeed, these benchmarks will serve as guide stars for quantum computer development,” โดยรวม มาตรฐานของอุตสาหกรรมจริงจังของการคำนวณเชิงควอนตัมนั้นยังมาไม่ถึง แม้ว่าจะมีข่าวโด่งดังทั่วโลกนำหน้ามาก่อนนานแล้วทั้งจาก IEEE Standards ITU ISO ETSI NIST หรือ UNE โดยรวมยังคงห่างไกลต่อการเป็นมาตรฐานบังคับใช้กับระบบไอทีทั่วไปได้ สำหรับด้าน วิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม ปรากฏข่าวเกี่ยวข้องกับมาตรฐานข่าวเดียวจากประเทศจีน โดยหลังจากประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้เอ่ยในการประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ปลายปีก่อน (2020) ว่า รัฐฯได้ลงงบวิจัยไปกับงานด้านเทคโนโลยีควอนตัมมากแล้วแต่กลับยังไม่เกิดมีอุตสาหกรรมขึ้น ในที่สุดจึงเกิดการสนองตามครรลองงานวิจัยพื้นฐาน นั่นคือ “จัดงานแสดงนิทรรศการ” รวมทั้งจัดการบรรจุ “มาตรฐาน” อันเป็นเพียงการสร้างภาพลักษณ์ต่อไปแทน บทสรุปร่วม - ดัชนีข้อมูลไอทีควอนตัม 2021 ข้อมูลด้านไอทีควอนตัมผ่านดัชนีต่าง ๆ ทั้งหลายที่ปรากฏแล้วเหล่านี้ คือภาพสะท้อนของวงการฯ ได้เป็นอย่างดี ชัดเจน อีกครั้ง และอีกปีว่า “การคำนวณเชิงควอนตัมมีศักยภาพสูงมาก เพียงยังคงต้องรอพัฒนาการที่มาถึงผู้ใช้งานได้จริง ส่วนรหัสลับเชิงควอนตัมเป็นสาขาที่เติบโตสูงมากด้านการสร้างกำลังคนและวิทยาการ มิใช่เพื่ออุตสาหกรรมไอทีแต่อย่างใดและไม่มีแนวโน้มใดที่จะเปลี่ยนแปลงในเวลาอันใกล้” อนึ่ง บทสรุปย่อยเดิมส่วนหนึ่งของปีที่ผ่านมา (2020) ของการเปรียบเทียบศักยภาพเฉพาะทางด้านการคำนวณเชิงควอนตัมระหว่างประเทศจีนกับของชาติตะวันตกยังคงใช้การได้ดีต่อเนื่องกับปี ค.ศ.2021 อีกครั้งคือ “ประเทศจีนยังคงมีเฉพาะ จำนวน ที่วิ่งไล่ตามสหรัฐฯแต่ยังคงมิใช่ดัชนีสะท้อนความก้าวหน้าด้านนี้ได้มากนัก อีกทั้งยังตามหลังกลุ่มยุโรป ผลงานที่เด่นเฉพาะการตีพิมพ์ผลวิจัยยังคงเป็นเพียง "ดัชนีคลุมเครือ" ต่างจากสหรัฐฯที่ครอบคลุมปัจจัยสำคัญหมดทั้ง “ผลงานวิจัยตีพิมพ์ อุตสาหกรรมกับการลงทุน สิทธิบัตรคุ้มครอง ต้นแบบจริงและงานวิจัยสนับสนุน” ดังนั้น วงการไอทีควอนตัมเมื่อมองผ่านดัชนีข้อมูลผลงานวิชาการตีพิมพ์ สิทธิบัตร และต้นแบบ การลงทุนรวมทั้งมาตรฐานอุตสาหกรรมตลอดทั้งปี พ.ศ.๒๕๖๔ แล้ว จึงสอดคล้องกันทุกส่วนและยืนยันตรงไปตรงมาจากผลลัพธ์ของวงการเองได้ว่า “สังคมไอทีหรือชาวบ้านทั่วไปยังคงต้องอยู่ในสิ่งแวดล้อมข่าวไอทีควอนตัมที่เป็นโฆษณาชวนเชื่อและเกินจริง (hype) กันต่อไป” ……. OQC academy (2021) by K Sripimanwat .... (ข้อมูลปีก่อนหน้า 2020) บทเรียนสอน(ใจ)ไทย - Quantum IT 2020’s publications, patents, and prototypes

นโยบายและการลงทุนของประเทศหลักที่มีข่าวชัดเจนทั้งฝรั่งเศส เยอรมนี สหรัฐฯ แคนาดา สหราชอาณาจักร ลงงบหนักเพื่อสร้างคนและวิทยาการให้พร้อม ส่วนประเทศอื่น ๆ มีข่าวบ้างแต่นัยสำคัญไม่สูงนัก ... แล้วเมืองไทยล่ะ ? #YearNEWS2021#QuantumIT#สรุปข่าวประจำปี๒๕๖๔ ทบทวนข่าวไอทีควอนตัม พ.ศ.๒๕๕๘ - ๒๕๖๓ ได้ที่นี่

หลังจากที่ ริชาร์ด ฟายน์แมน (Richard Feynman) นำเสนอแนวคิดในงานประชุมวิชาการด้านการคำนวณเชิงฟิสิกส์ (the Physics of Computation Conference) เมื่อวันที่ ๖​ - ๘ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๔ สาขาไอทีแห่งอนาคตสาขาใหม่นี้จึงได้ถือกำเนิดและมีพัฒนาการมาอย่างต่อเนื่อง โดยมีอายุถึงสี่สิบปีแล้ว ณ ปี พ.ศ.๒๕๖๔ โดยภูมิหลังจากการประชุมวิชาการเมื่อสี่ทศวรรษก่อนในครั้งนั้น แนวคิด “สถานะควอนตัม คือทรัพยากรข่าวสาร” ได้นำไปสู่บทความต้นกำเนิด อันเป็นแนวทางอันนำมาสู่การคำนวณเชิงควอนตัม (Quantum computing) ในเวลาต่อมาและต่อ ๆ มา นักวิทยาศาสตร์รุ่นถัดไปจึงได้ให้กำเนิดคำว่าคิวบิต (Qubit) หรือหน่วยไอทีควอนตัมเพื่อใช้แทนข่าวสารนั้น ๆ หลักการคำนวณควอนตัมจึงได้กำเนิดขึ้น แล้วเมื่อต่อยอดเป็น “flying qubit” หรือคิวบิตที่บินได้ (นัยคือเคลื่อนที่ได้นั่นเอง) การสื่อสารเชิงควอนตัมหรือต่อมาคือแขนงวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม (Quantum Cryptogrphy - Quantum Key Distribution - QKD) จึงเกิดขึ้นตามต่อมา สถานะเชิงควอนตัมคือ “ทรัพยากรข่าวสาร” ปี พ.ศ. (ค.ศ.) - ลำดับเหตุการณ์สำคัญ ๒๕๒๐ (1977) - คำว่า “Quantum logic” หรือลอจิกเชิงควอนตัม นิยามครั้งแรกโดย ยูริ มานิน (Yuri Manin) ในหนังสือ “A course in mathematical logic” ๒๕๒๘ (1985) - รอล์ฟ ลานเดาเออร์ (Rolf Landauer) พิสูจน์ว่าทุกครั้งที่มีการลบข้อมูลจะต้องมีความร้อนขนาดหนึ่งเกิดขึ้นเสมออันเป็นความเชื่อมโยงระหว่างวิชาฟิสิกส์กับกระบวนการคำนวณ และริชาร์ด ไฟน์แมน (Richard Feynman) ตีพิมพ์ “คอมพิวเตอร์กลศาสตร์ควอนตัม" (quantum mechanical computers) รวมทั้ง เดวิด ดอยซ์ (David Deutsch) เสนอแนวคิดของคอมพิวเตอร์ควอนตัม ๒๕๓๖ (1993) - กำเนิดคำว่า “คิวบิต" (quantum bit: Qubit) หน่วยข่าวสารเชิงควอนตัมโดย เบนยามิน ชูมัคเกอร์ (Benjamin Schumacher) ในผลงานเรื่อง “การเข้ารหัสควอนตัม” (quantum coding) (ประวัติย่อ) ไอทีควอนตัม (Quantum Information Technology)* ตั้งแต่การกำเนิดโทรเลขเชิงแสง ณ​ ประเทศฝรั่งเศสช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ การสื่อสารโทรคมนาคมของโลกได้มีพัฒนาการต่อ ๆ มากว่าสองร้อยปีแล้ว เริ่มจากการอาศัยแสงสว่างแสดงซึ่งข่าวสารผ่านเสาส่งสัญลักษณ์ไปได้ระยะทางที่ไกล พัฒนามาสู่การประยุกต์ไฟฟ้าเพื่อแปลงเป็นสัญญาณส่งผ่านทางสายโลหะเป็นหลัก จนถึงพ่วงขยับสู่ยุคการสื่อสารไร้สายด้วยคลื่นความถี่วิทยุ กระทั่ง กลับมาร่วมกับแสงเลเซอร์ที่เป็นลำนำพาข่าวสารออกไปได้มากและรวดเร็วขึ้นต่ออีกด้วย โดยที่เทคโนโลยีสื่อสารเหล่านั้นเติบโตร่วมกับด้านการคำนวณที่ร่วมอารยธรรมมนุษย์มานานก่อนหน้าตั้งแต่การใช้อุปกรณ์เพื่อการนับ บันทึก และประมวลผลที่มีอยู่รอบตัวสู่ยุคการประดิษฐ์ใช้งานลูกคิด เครื่องคิดเลข คอมพิวเตอร์ และเครื่องคำนวณความเร็วสูงยิ่งในเวลาต่อ ๆ มา ทั้งสองเทคโนโลยีนี้ได้ทำให้โลกมีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็วสืบเนื่องมา การสื่อสารและการคำนวณเหล่านั้นต่อมาได้เปลี่ยนผ่านและควบรวมมาจนถึงยุคข่าวสารเชิงดิจิทัล กำเนิดเป็นเทคโนโลยีสารสนเทศหรือไอที แล้วเติบโตแบบก้าวกระโดดกับโลกอินเทอร์เน็ตของการปฏิวัติอุตสาหกรรมยุค ๓.๐ ที่สำเร็จผลมาก่อนหน้านี้ ขณะเดียวกัน ได้มีความพยายามต่อยอดนำสถานะควอนตัมที่มนุษย์ค้นพบไปใช้เพื่อเป็นตัวกลางแทนค่าของข่าวสาร โดยความคิดเหล่านั้นตั้งอยู่บนพื้นฐานวิทยาการที่ก้าวหน้ามากขึ้นด้านการทับซ้อนเชิงควอนตัม (superposition) จึงทำให้เกิดการสร้าง “คิวบิต" (qubit) หรือหน่วยประเภทใหม่ของข่าวสารด้วยสถานะเชิงควอนตัมที่ซ้อนทับกันดังกล่าวขึ้น การนำคิวบิตนั้นมาใช้ประโยชน์แรกเป็นที่ประจักษ์อยู่กับงานด้านการคำนวณ นักวิทยาศาสตร์พบว่าสถานะเชิงควอนตัมที่ซ้อนทับมีนัยของข่าวสารทั้งหมดยังรวมกันอยู่ (ต่างจาก “บิต" ของคอมพิวเตอร์ทั่วไปที่มีเพียงสองค่าระดับแรงดันไฟฟ้า “ลอจิก" (logic) “0" หรือ “1" เท่านั้น) ดังนั้น การประมวลผลกระทั่งได้ผลลัพธ์อ่านค่าคำตอบสุดท้ายออกมาจึงจะสามารถกระทำได้ด้วยความเร็วที่สูงยิ่งยวดเป็นทวีคูณ (exponential) โดยที่คิวบิตศักยภาพสูงดังกล่าวสร้างได้จากอนุภาคประเภทต่าง ๆ ทั้งอะตอม ไอออน อิเล็กตรอน โฟตอน ฯ และเมื่อพิจารณาต่อกันว่า หากเคลื่อนย้ายข่าวสารบน คิวบิตนั้นไปยังตำแหน่งที่ห่างไกลจากเดิมได้ด้วยจะพึงเกิดเป็นการสื่อสารเชิงควอนตัมที่มีศักยภาพสูงได้อีกประโยชน์หนึ่ง กอปรวิทยาการด้านแสงและกลศาสตร์ควอนตัมได้ปรากฏมีแนวทางหนึ่งซึ่งโฟตอนหรือแสงถูกนำมาใช้เพื่อการศึกษาและเข้าถึงธรรมชาติพื้นฐานของกลศาสตร์ควอนตัมร่วมอยู่ด้วย โดยเฉพาะกับปรากฏการณ์สำคัญด้านความพัวพัน (entanglement) ของโฟตอนต่างสถานที่ ทำให้การสื่อสารเชิงควอนตัมด้วยคิวบิตประเภทที่เคลื่อนที่ได้ถือกำเนิดขึ้นในที่สุด การประยุกต์คิวบิตเพื่อทั้งการสื่อสารและการคำนวณดังกล่าวจึงเป็นการร่วมสร้างปฐมบทของเทคโนโลยีสารสนเทศหรือไอทีเชิงควอนตัมขึ้น และอาจะนำไปสู่การปฏิวัติทางเทคโนโลยีอีกครั้งใหม่และใหญ่มากกับอนาคตยุคอุตสาหกรรม ๔.๐ ได้เลยทีเดียว สาขาไอทีควอนตัมได้ปรากฏตัวกับวงการอุตสาหกรรมพร้อมต้นแบบการประยุกต์จนถึงมีสินค้ากับสองแขนงหลักที่เป็นทางการแล้ว คือ ๑) การสื่อสารเชิงควอนตัม (quantum communication) สาขาที่นำพาให้หน่วยของข่าวสารคิวบิตเคลื่อนที่ไปได้โดยมีวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัม (quantum cryptography) เป็นเป้าหมายหลักด้านการสื่อสารปลอดภัย และ ๒) การประมวลผลเชิงควอนตัม (quantum computing) กับงานการคำนวณที่มีความเร็วเป็นทวีคูณต่อจำนวณของหน่วยข่าวสารคิวบิตที่สร้างขึ้นได้ในชื่อคอมพิวเตอร์ควอนตัม (quantum computer) รวมทั้ง เกิดการขยายผลเป็นไอทีควอนตัมสาขาย่อยหรือคาบเกี่ยวอื่น ๆ ตามออกมาอีกมากด้วย อาทิ จำนวนสุ่มเชิงควอนตัม (quantum random generator) อุปกรณ์เชิงควอนตัม (quantum device & sensor) จนถึง ดาวเทียมควอนตัม (quantum satellite) เพื่อการทดลองทางวิทยาศาสตร์ เป็นต้น ทว่า เริ่มคิดกันมาสี่สิบปีแล้ว ปีที่ COVID19 ระบาดใหญ่ (๒๕๖๔ - 2021) สาขานี้เพิ่งจะมาถึงเพียงแค่ระดับการโฆษณาชวนเชื่อเป็นส่วนใหญ่ อย่างไรก็ “อย่าเพิ่งท้อ เร่งคิดเร่งทำกันต่อ จากรุ่นพ่อสู่ลูกหลานก็ทำไป” ……. OQC academy by K Sripimanwat (อ้างอิง) ทบทวนประวัติศาสตร์ชุดเต็มได้จาก จดหมายเหตุวิทยาการแสงและไอทีควอนตัม (LQM) * Light and Quantum Milestones: History for the Future (2019) “จดหมายเหตุวิทยาการแสงและควอนตัม” ๒๕๖๒ The 40-year anniversary of the Physics of Computation Conference 1981 - https://youtu.be/YGqBVnAPvSw ........

อีกราย ! หน่วยงานด้านความมั่นคงปลอดภัยไอทีของประเทศฝรั่งเศส ปฏิเสธ "รหัสลับเชิงควอนตัม (QKD)" [ANSSI* VIEWS ON THE POST-QUANTUM CRYPTOGRAPHY TRANSITION (January 4, 2022)] *ANSS - Agence nationale de la sécurité des systèmes d'information (French National Agency for the Security of Information Systems) Quantum Key Distribution (QKD), sometimes called quantum cryptography, is a way of enabling secure communications without being vulnerable to classical and quantum computers by using so-called quantum channels. Nevertheless, this technique does not provide a complete functional equivalent to public key cryptography and offers limited applications due to the need of a dedicated communication infrastructure and without real routing capabilities. การกระจายกุญแจรหัสลับเชิงควอนตัม หรือวิทยาการรหัสลับเชิงควอนตัมใช้ "ช่องทางพิเศษเชิงควอนตัม (quantum channel)" ที่มิใช่เทคนิคอันสมบูรณ์ของการเข้ารหัสกุญแจสาธารณะ มีประโยชน์จำกัด และที่สำคัญความต้องการพิเศษของช่องสัญญาณควอนตัมที่สุดพิเศษนั้น มิใช่โครงสร้างพื้นฐานที่สามารถวางระบบได้จริงแต่อย่างใด ! As such, except for niche applications for providing some extra physical security on top of algorithmic cryptography, it is not considered by ANSSI as a suitable countermeasure to mitigate the quantum threat. ANSSI พิจารณาว่า QKD มิใช่วิธีการที่จะช่วยบรรเทาความเสี่ยงจาก (การคำนวณ)เชิงควอนตัม [อ้างอิง]

สาขาไฟฟ้าสื่อสาร (IEEE communications society สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย (IEEE Thailand section) ขอนำเสนอโครงการสาธารณะประจำปี พ.ศ.๒๕๖๕ กับห้ากิจกรรมสำคัญ กิจกรรม 1) FactCheck: Quantum - Information & Communications Technology ตรวจสอบข่าวและจัดการความรู้ ๐ เทคโนโลยีการสื่อสาร ๐ ไอทีควอนตัม ๐ กิจกรรม 2) International Day of Light (IDL 2022) - วันสากลแห่งแสง พ.ศ. ๒๕๖๕ กิจกรรม 3) “ศูนย์กลางการติดตามเทคโนโลยีสารสนเทศเชิงควอนตัม” (Center for Quantum IT Knowledge Management) Q-Books & www.Q-Thai.Org กิจกรรม 4) ComSoc SEM 2022 - สัมมนาโทรคมนาคมไทย ๒๕๖๕ และ กิจกรรม 5) Q-Thai SEM#5 - Annual SEMINAR 2022 โดยขอเชิญชวนร่วมเป็นเจ้าภาพผู้สนับสนุนกิจกรรมใดตามความประสงค์ ด้วยการบริจาคผ่านสมาคม IEEE Thailand section (เป้าหมายกิจกรรมละ ๒๐,๐๐๐ บาท) แจ้งความประสงค์ กิจกรรม และข้อมูลผู้สนับสนุนเพื่อดำเนินการได้ที่ email: thailand_chapter@comsoc.org ผู้รับผิดชอบโครงการ เกียรติศักดิ์ ศรีพิมานวัฒน์ ประธานสาขาไฟฟ้าสื่อสาร สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย (IEEE communications society - IEEE Thailand section)

รายงานกิจกรรมประจำปี พ.ศ.๒๕๖๔ - annual report 2021 by IEEE ComSoc Thailand chapter (สาขาไฟฟ้าสื่อสาร) IEEE Thailand Section (สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย) รวมรายงานกิจกรรมประจำปี พ.ศ.๒๕๖๔ ตลอดทั้งปีกับทุกโครงการวิทยาทานในหนึ่งวีดีโอ เพื่อการอ้างอิงและขอขอบคุณผู้สนับสนุนการจัดกิจกรรม รวมทั้งเพื่อส่งมอบข้อมูลกับกรรมการรุ่นต่อ ๆ ไป ขอขอบคุณกรรมการบริหารสมาคม ฯ สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย (IEEE Thailand Section) ทุกท่าน (more info.) www.thaitelecomkm.org Q-Thai.Org LED-SmartCoN.Org & www.facebook.com/IEEEComSocThailand