ติดตาม The Dinner Talk #2 ที่นี่

ติดตาม The Dinner Talk #2 ที่นี่

สปิริตนักวิทยาศาสตร์อาชีพ ‘ไมเคิล ฮอจ์ตัน’ (Michael Houghton) นักไวรัสวิทยาผู้สร้างคุณูปการด้านการค้นพบไวรัสตับอักเสบเจ้าของรางวัลโนเบลการแพทย์ ค.ศ.2020 ร่วมกับอีกสองคนอื่นผู้นี้ แต่เจ็ดปีก่อนหน้าเขาเคยปฏิเสธรางวัล (Gairdner International Award) ที่กล่าวขานกันว่าเป็นรางวัลน้อง ๆ โนเบลหากใครได้รับจะไปต่อกับโนเบลได้แน่ เนื่องจากผู้ร่วมงานทั้งสองไม่มีชื่อร่วมอยู่ด้วย เป็นการปฏิเสธที่แสดงสปิริตที่เหลือล้น กระนั้น ทั้งหมดนี้ผู้คนก็ยังคงสรรเสริญต่อความงดงามของจิตใจนักนักวิทยาศาสตร์เจ้าของผลงานที่เกิดประโยชน์จริงกับส่วนรวมเหล่านั้นอยู่วันยังค่ำ บทเรียนสอนใจให้กับวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไทย ที่ยังคงห่างไกลทั้งรางวัลใหญ่และแม้แต่สปิริตวิทยาศาสตร์ เมื่อปรากฏว่า “ผู้ร่วมสนับสนุนให้รางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับชาติได้กลายมาเป็นผู้รับรางวัลนั้นเสียเองในเวลาต่อมา” อ้างอิง https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2020/houghton/facts/ https://nationalpost.com/news/canada/team-player-edmonton-scientist-turns-down-100000-baby-nobel-because-it-shut-out-colleagues https://www.cbc.ca/news/health/canadian-declines-prestigious-gairdner-award-for-medical-research-1.1308409

US and Japan counter China with powerful IBM quantum computer Race accelerates toward practical applications for the groundbreaking technology For the Japanese economy to maintain an appropriate position in the world and achieve sustainable growth and development, we cannot allow ourselves to fall behind in technological development Mizuho Financial Group Chairman Yasuhiro Sato (chairs - Japanese quantum consortium)

"Nodes in networks need to be trusted currently, as we can't practically relay or switch quantum channels without trusting the nodes. Solutions to these problems are in development, but they could be years away from commercial implementation." "ชุมสายหรือโหนด" เพื่อการเชื่อมต่อช่องสัญญาณสื่อสารให้เป็นเครือข่ายได้นั้น "ไม่มีจริง" เป็นสิ่งสมมติของนักวิจัยที่กำหนดขึ้นมาเองระหว่างการพัฒนาระบบ QKD แต่ปรากฏมีการโฆษณาเต็มที่ตลอดช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมาว่า "ปลอดภัย 100%" - (Q-Thai Forum)

(republished 2016 - Daily news online) บนเวทีโลกความสับสนงงงวยว่า “ควอนตัมคืออะไร ?” มีมากมายไม่ว่าวงการไหนที่จะได้เอ่ยถึง ทั้งรู้บ้างหรือไม่ก็เข้าใจผิด สนิทกับเรื่องหลอกลวง (fraud) พ่วงด้วยเรื่องสินค้าตัวดีตีมึนอาศัยใช้ชื่อควอนตัมเพิ่มพลานุภาพความขลัง ประชากรโลกส่วนใหญ่ยังไม่มีโอกาสใช้งานตรง ๆ จึงคงเข้าไม่ถึงและเกิดการลวงหรือหลุดโลกกันได้ง่าย ที่ไหน ๆ ก็มี จะแก้ไขกันอย่างไร ? เมื่อพิจารณากรณีในเมืองไทยที่มีเหตุพื้นบ้านความสับสนปนวิทยาการแปลกปลอมในอดีตมามากสาขา เป็นปัญหาสังคมพื้นเดิมอยู่แล้วทั้ง จีที (GT200) ไฟจุดติดเองได้ในบ้าน ฯลฯ และแม้มีนักวิชาการออกมาทำให้ตาสว่างมากหัวข้อแต่ก็ยังเหลืออีกคณานับ การมาของเทคโนโลยีใหม่ด้านไอทีควอนตัมที่ทรงพลังก็อาจเหนี่ยวนำให้เกิดการหลงทิศผิดทางมากขึ้นได้อีก อย่างนั้นก็มาช่วยกัน … ช่วยกันตั้งข้อสังเกตและหาทางดันให้เรื่องจริงปรากฏ ของเทียมควรลดจางหายไปไม่ส่งผลกระทบต่อสังคมฐานความรู้วิทยาศาสตร์ ช่วยกันหาทางป้องกันล่วงหน้าโดยตระหนัก ถึงแม้กระทั่งกับวงการวิชาการเองก็ควรมาช่วยกัน เหตุไอทีควอนตัมไทยประดิษฐ์ต่อจากนี้ “มิใช่ผิดหรือถูก” ยกมาเพื่อร่วมช่วยกันสร้างสรรค์ให้มีสนาม ส่งเสียงให้ดัง นำเสนอได้ชัดทุกเวทีไม่ขัดหลักวิชาการ เกิดประโยชน์สาธารณะและไม่เกิดโทษต่อทั้งผู้ประดิษฐ์ที่ต้องหลบเลี่ยงและตัววงการเอง ดังตัวอย่าง ก) มีการทดลองที่ระบุว่าประดิษฐ์สร้างงานควอนตัมแสงความเร็วสูงได้ แต่ปฏิบัติด้วยอุปกรณ์ความเร็วต่ำมากไม่ครบองค์ประกอบที่สร้างขึ้นได้จริง ทว่ากลับมีผลจากการจินตนาการ (ให้โฟตอนเดี่ยวหรือคู่พัวพันสามารถหยุดและประพฤติตัวตามที่จะสมมติกำหนด) ซึ่งมิใช่เป็นทั้งต้นแบบด่วน (rapid prototyping*) หรืออุปกรณ์มาตรวัดสำเร็จรูป แล้วจบการสร้างนำเสนอเพียงภาพนิ่งและผลเฉพาะกิจ โดยไม่มีใครสามารถขอเข้าเยี่ยมชมทัศนศึกษาสิ่งประดิษฐ์ที่กำเนิดผลนั้นได้แม้อาจผ่านไปจนเกษียณอายุก็ตามที ข) งานประยุกต์อุปกรณ์เพื่อการสร้างเครือข่ายสื่อสารปกติ “มิได้ใช้สถานะทางควอนตัมฟิสิกส์” ต่างจากที่มีในเครือข่ายควอนตัมปกติอื่น ๆ ทั่วไป (quantum network) และประสบกับการทักท้วงบ่อยครั้ง แต่ในที่สุดมีข่าวประชาสัมพันธ์ผลงานเต็มพิกัด (หน่วยงานวิจัยรัฐฯ) ปรากฏกับคำว่า “การประยุกต์ใช้รหัสลับที่รับประกันด้วยกฎทางฟิสิกส์ ว่าด้วยทฤษฎีห้ามคัดลอกมาช่วยเพิ่มความปลอดภัยบนระบบ” ค) งานจินตนาปราศจากหลักวิศวกรรมฯ ว่าโลกสื่อสารไร้สายอนาคตจะเป็นดังที่ปรารถนา เช่น ระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่มีคุณสมบัติเชิงควอนตัมแสงไปสร้างอยู่ได้ทั้งบนตัวระบบและลูกข่าย (handset) พร้อมระบุอีกว่าสาธิตได้ด้วยแล้ว ข้อสังเกต: แม้งานลักษณะนี้ได้รับการตีพิมพ์แล้วในวารสารที่มีผลกระทบ (impact factor/ ISI, Scopusฯลฯ) แสดงว่ามีคุณภาพ ผ่านการกลั่นกรองดีไม่มีข้อผิดพลาด ? กระนั้น ก็ควรได้ศึกษาแม้เหตุของนักวิทย์รางวัลโนเบลเองก็ยังถูกวิพากษ์หนักหน่วงเป็นกรณีตัวอย่าง** เพราะทุกวงการมีหลายเหลี่ยมมุม เช่น งานนั้นอยู่ในสนามที่มีผู้เล่นผู้ตัดสินจากวงการหลักเกี่ยวข้องกันหรือไม่ ? ควรช่วยกัน: 1) ขอดู ขอใช้ ขอไปเยี่ยมชมงาน 2) เชิญชวนให้กลับสู่แนวทางหลัก สนับสนุนให้เสนอผลวิชาการในสนามจริงของวงการ ห่างจากสนามของผู้พิจารณา (reviewer) นอกวงการ ซึ่งเปรียบได้กับการเล่นฟุตบอลได้ดีก็ควรเป็นผลจากสนามแท้กับนักฟุตบอล มิควรไปเล่นฟุตบอลกับนักวอลเลย์บอลที่ไม่สันทัดและผิดสนาม เป็นต้น และผลักดันให้เสนอด้วยตนเองสู่สังคมทุกระดับบ่อยครั้ง เพราะปรากฏการณ์“หลง รู้ พลาด ติดบ่วง”วิชาการที่เกิดและมีอยู่ทั่วโลกนั้นมักจะอ้ำอึ้ง เลี่ยงวงการไอทีควอนตัมหลัก ข้อสังเกตเพิ่มเติม (2016) - มีนักวิชาการที่เล่นกับไอทีควอนตัมในประเทศน้อยมาก (ลงทะเบียนหรือมีโครงการวิชาการ วิจัยและพัฒนาปรากฏสาธารณะทั่วไป) และยังมีความพร้อมน้อยกับงานด้านการทดลองหรือสร้างต้นแบบที่ต้องลงทุนอีกสูงยิ่ง โดยทุกโครงงานมีอุปสรรคสู่การผลิตผลคล้ายคลึงกัน แต่ … กลับมีผลงานด้านการทดลอง (experiment) ไอทีหรือรหัสลับควอนตัมหลายแหล่งจากเมืองไทยปรากฏในวารสารและฐานข้อมูลวิชาการโลกจำนวนมาก โดยนักศึกษาไทยทำวิทยานิพนธ์เชิงทดลองด้านนี้จบระดับบัณฑิตศึกษานำหน้าสิงคโปร์ที่สร้างศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม (CQT***) พันล้านมีอุปกรณ์เพียบพร้อมไปก่อนนานมาแล้ว ! Q : แล้วสังคมวิชาการไทยรู้ไหม ? และที่ผ่านมานักศึกษาและนักวิจัยเจ้าของงานเหล่านั้นทราบไหม (ว่าผิดหรือปลอม) ? … A : ควรตอบว่า ... “ทราบดี” ควรมาตระหนักร่วมกันว่าทั้งหมดคือสิ่งที่เกิดขึ้นแล้วและจะคงอยู่ตลอดไป สืบค้นได้จากทั้งระบบ “Scopus ScienceDirect IEEEXplore ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย” และแม้แต่อากู๋“กูเกิล”ก็บ่งแสดงให้ประจักษ์ได้มากเหลี่ยมหลากมุมทุกกาลเวลา ผลงาน (ผิดหรือปลอม) เหล่านั้นแม้สร้างดัชนีการแข่งขัน (KPI) ให้หน่วยงานหรือประเทศนับจำนวนได้ ทว่า ประโยชน์สุทธิอยู่ที่ใด ? … จึงขอเชิญกลับเข้าสู่เส้นทางปกติเพื่อมาร่วมกันพัฒนาไอทีควอนตัมไทยให้เกิดประโยชน์ได้จริงกันต่อไป Q-Thai.Org facebook.com/QuantumCryptoThailand (IEEE ComSoc Thailand) --------------------------------- * การสร้างต้นแบบด่วนเพื่อทดสอบบางส่วนงาน เช่น ทดสอบซอฟท์แวร์สัญญาณภาครับโทรศัพท์เคลื่อนที่บนหน่วยจำลอง (simulation – FPGA) ด้วยเงื่อนไขระบบเฉพาะกิจที่เกือบสมบูรณ์จริง อาทิ มีสายอากาศจริงร่วมงานกับระบบจำลองดังกล่าว ** “สิ่งมีชีวิตกับควอนตัม (4): เมื่อปู่โนเบลโดนสอบ” www.dailynews.co.th/article/268994 *** www.dailynews.co.th/article/292094 หมายเหตุ 2021: จนถึงปัจจุบัน ผลงานผิดหรือปลอมเหล่านั้นยังคงอยู่และสะท้อนภาพงานวิจัยลวงของเมืองไทยในสังคมโลกต่อไป

Quantum Random Number Generator (QRNG) made by LED (poorer quality than that of LASER but with lower cost) and implemented on 5G mobile phone as for the good image or marketing purposes, is NOT quantum cryptography. QRNG plays important role as for a seed numbers those difficult to predict in (big) data security system. However, no significant benefit for mobile user is found. That is why no any mobile phone - product review regarding QRNG's performance. While, there are a number of fake news including HYPE from many IT sources. Those bold claimed as, for instance, that 5G phone "uses quantum cryptography to secure apps" or "quantum cryptography chipset". In conclusion; ๐ QRNG is NOT Quantum Cryptography ...... ๐ ข่าวเทคโนโลยีแต่งเติม เกินจริง (Hype) ๐ ต้นทางข่าว: โฆษณาโทรศัพท์เคลื่อนที่ 5G สัญชาติเกาหลีใต้และเวียดนามได้บรรจุชิปกำเนิดจำนวนสุ่มเชิงควอนตัมทำจากแอลอีดีเพื่อภาพลักษณ์สินค้า ๐ เหตุสำคัญ: - จำนวนสุ่มคุณภาพดีมักสร้างจากเลเซอร์ การใช้แอลอีดีคุณภาพที่ได้จะต่ำกว่าแต่ด้วยเหตุที่ราคาต่ำกว่าจึงถูกเลือกใช้งานกับอุปกรณ์ไอที กระนั้น ชิปอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไปที่มีอยู่แล้วในอุปกรณ์ไอทีต่าง ๆ ก็สามารถสร้างจำนวนสุ่มที่หลากหลายได้เช่นกัน - จำนวนสุ่มมิได้ส่งผลต่อผู้ใช้โดยตรงผ่านฟังก์ชันหรือแอปงานใดบนตัวโทรศัพท์ 5G (มีประโยชน์สำหรับระบบข้อมูลขนาดใหญ่) - การบรรจุจำนวนสุ่มควอนตัมร่วมในตัวโทรศัพท์ 5G คือความสำเร็จด้านการประชาสัมพันธ์ภาพลักษณ์อย่างยิ่ง ส่วนผลต่อการตลาดหรือมูลค่าเพิ่มที่ผู้ขายสินค้าจะได้รับยังต้องมีการสำรวจต่อไป - สามารถตั้งคำถามเพื่อตรวจสอบได้เองโดยง่าย เช่น ปกติโทรศัพท์ทุกรุ่นจะมีบุคคลหรือสำนักไอทีต่าง ๆ แข่งขันกันแสดงผลการรีวิวสินค้าถึงในระดับประสิทธิภาพของหน่วยประมวลผล ความเร็ว ความสะดวก การตอบสนองการใช้งานและความคุ้มค่าต่าง ๆ ทันทีที่สินค้าวางจำหน่าย แต่เหตุใดไม่ปรากฏผลการรีวิว "ควอนตัม" ด้วยข้อมูลเปรียบเทียบเป็นทางการเลย (เช่นกรณี "มีหรือไม่มี" "ใช้หรือไม่ใช้" ต่างกันอย่างไรเป็นต้น) แม้แต่สำนักเดียว ! ๐ ที่มา: ข่าวแต่งเติม (จากสำนักข่าวทั่วไป - มิใช่จากผู้ผลิต) ปรากฏทั่วไปตั้งแต่การเปิดตัวโทรศัพท์ ปี พ.ศ.2563 และกลับมาเป็นข่าวดังทั่วโลกอีกครั้งช่วงสงกรานต์ พ.ศ. 2564 ว่าเป็นโทรศัพท์ 5G ที่ใช้ "รหัสลับควอนตัม (quantum cryptography) รักษาความปลอดภัยให้แอปโทรศัพท์" และเป็นโทรศัพท์ที่ "ใช้อุปกรณ์รหัสลับควอนตัม" ๐ ข้อมูลเพิ่มเติม สรุปข่าวรหัสลับควอนตัม 2020 QICT - FactCheck web:

OQC returns !

(ฉบับย่อภาษาไทยด้านล่าง - ห้าพยากรณ์เทคโนโลยีไอทีควอนตัม พ.ศ. ๒๕๖๔) Covid-19 is horrible, and most of the people is still at risk recently. Even though the vaccines have already arrived and will be reaching to hundreds of millions of people in early 2021, but it still takes much of time to protect & heal the whole world’s people. Please stay safe and healthy. By the way, it is now the season for top lists of predictions for the year ahead. This is Q-Thai forum’s annual prediction for what will dominate on the quantum information technology scene in 2021. There are five topics that might not be called “forecast” since it is almost 100% accurate ! Last year, Gartner moved hype cycle 2020 of quantum computing to a new category on “computing infrastructure” from previous AI (2019) subsequently from emerging technologies (2017 - 18). It has already claimed up to the top of peak of inflated expectation’s curve. Of course, no one know how long it would stand at the “plateau of productivity” as the final goal. But we are so sure that how quantum computing and nearby quantum IT branch — quantum cryptography and related, would play their roles for the whole 2021 year. Here is those five forecasting by Q-Thai forum; 1) Quantum 5G-Phone - It’s an embarrassment ! Recently, a Chinese TELCOS has claimed that its 5G new phone is empowered with “quantum (SIM)”. Also a Korean and a Vietnamese new 5G phone claimed with a quantum - enabled phone (2020) even they implemented only “quantum random generator (QRNG)” from LED source (not high grade laser). Basically, QRNG is used to produce random sequence better than that from electronics chip. But it is slightly good only for medium-ware inside the phone. User will never appreciate QRNG him/ herself neither on voice nor data services. Obviously, all “quantum 5G-phone” claims is that the successful marketing campaign just by chaining to the word of miracle (quantum) - congratulations ! However, for the technology development scenarios and science communications for the public point of view, naming quantum with 5G-phone, it’s an embarrassment ! 2) Quantum Computer - U will never wait alone - Sure ! How long have you already waiting for the real quantum computer ? When could you utilize it by yourself for a better computing power ? Where and how to perform a specific computation topic in just 200 seconds which would take the supercomputer about 10,000 years to complete ? No one know. But you are not alone to wait throughout another year (or longer) ! 3) Quantum Cryptography (QKD) - To follow NCSC & NSA, worldwide does not recommend the usage ! NCSC (UK) mentioned in 2016 that “QKD is a 30-year-old technology with claims of unconditional security, guaranteed by the laws of physics. However, there are a number of restrictions inherent to real world commercial QKD systems”. And also; “QKD is distinct from post-quantum public key cryptography, which is based on classical mathematical problems that are hard to solve even in the presence of quantum computers. Meanwhile, NSA (US) does not recommend the usage of quantum key distribution and quantum cryptography for securing the transmission of data in National Security Systems (NSS). QKD is now over thirty years of ages. Its products have been released for about two decades but there is still no any “customer review”. Who will be the next to say no ! (Remark) This expensive boutique security system is cost more than $250 K for only a point-to-point link benefit just to avoid eavesdropping the key, not that to be unhackable communications as any claims. 4) Post-Quantum Cryptography - Good boy, U have to walk alone. NIST(US) - “Regardless of whether we can estimate the exact time of the arrival of the quantum computing era, we must begin now to prepare our information security systems to be able to resist quantum computing”, then NIST has initiated a process to solicit, evaluate, and standardize one or more quantum-resistant public-key cryptographic algorithms. Its process is now on the 3rd round (Jan 2021). Yes, it is a good solution for quantumIT era. Just be patient and wait ! 5) Quantum Snake Oil - Rapid-growth market. Beware ! Forbes posted a very good article (2020), everything was already implied in its topic; “Don't Get Fooled By Post-Quantum Snake Oil: We Are Still Years Away From Being 'Quantum Proof’”. Warning ! Quantum tech is not that snake oil’s multi purposes. Are you the victim of quantum fake products or services ? Let’s see at the end of 2021, how accuracy of these five predictions. Happy new year 2021. (Jan 9, 2021) …………………………………………….. ห้าพยากรณ์เทคโนโลยีไอทีควอนตัม พ.ศ. ๒๕๖๔ โลกไอทีควอนตัมที่ถลำไกลมากว่าสามทศวรรษ มีทั้งความพยายามที่แท้จริงเพื่อพัฒนาไปสู่ความก้าวหน้าของการสื่อสารและการคำนวณยุคอนาคต และทั้งมีเทคโนโลยีที่คิดคดหาทางอ้างเพียงความขลังของคำว่า “ควอนตัม” ไปเพิ่มมูลค่าของสินค้าและบริการที่มีอยู่แล้วหรือที่สร้างข้าง ๆ เคียง ๆ ขึ้นมาอีกมาก วงการไอทีอนาคตนี้ได้รับการวิพากษ์มาอย่างต่อเนื่องทั้งศักยภาพที่สูงยิ่งและควรเตรียมพร้อมรับ รวมถึงการโฆษณาชวนเชื่อที่เกินเหตุกลายเป็นความลุ่มหลงจนถึงการลวงโลกไปได้ในหลายกรณี คำสำคัญปรากฏขึ้นมากหลากหลายเพื่อให้ความหมายของวงการที่ถูกล้อเลียนว่าเข้าใจได้ยากหรือมีความหมายคลุมเครือเป็นไปได้ทั้งใช่หรือไม่ใช่ในเวลาเดียวกัน (เช่นเดียวกับการเป็นทั้งอนุภาคและคลื่นในเวลาเดียวกันของสถานะเชิงควอนตัม - ฟิสิกส์) ทั้ง “Hype is too high” (การโฆษณาเกินจริงมีมาก - ซาร์ก ฮาโรเซ นักวิทย์รางวัลโนเบล) หรือ “boutique security” (ระบบรักษาความปลอดภัยแบบสละสลวย สวยแต่รูปจูบไม่หอม) ซึ่งผลการการชวนเชื่อเกินจริงมาอย่างยาวนาน ส่งผลให้ทั้งวงการตกอยู่ในสถานะที่เสี่ยงต่อความไว้วางใจที่ใกล้เข้ามาจากความคาดหวังที่ไม่เป็นไปตามโฆษณา ทั้งจากเจ้าของงบทุนวิจัยและสังคมทั่วไป จึงส่งผลให้เสียงสะท้อนของสังคมมีความชัดเจนมากขึ้นทุกปี ดังนั้น การคาดการณ์เทคโนโลยี (techonology forecast) ในปีพ.ศ.๒๕๖๔ จึงสามารถฟันธงได้ด้วยความมั่นใจตั้งแต่ต้นปีในห้าหัวข้อหลัก ดังนี้ 1) Quantum 5G-Phone - It’s an embarrassment ! “การโฆษณาพ่วงคำควอนตัมกับโทรศัพท์ (5G) เป็นเรื่องน่าอับอาย” 2) Quantum Computer - U will never wait alone - Sure ! “การคำนวณเชิงควอนตัมนั้นดี แต่ยังต้องรอต่อ ๆ ไป” 3) Quantum Cryptography (QKD) - To follow NCSC & NSA, worldwide does not recommend the usage ! “รหัสลับควอนตัมลุกลามตามคำ(ไม่)แนะนำของหน่วยงานความมั่นคงไซเบอร์ทั้งของสหราชอาณาจักรและสหรัฐฯ” 4) Post-Quantum Cryptography - Good boy, U have to walk alone. “รหัสลับคณิตศาสตร์มีภูมิคุ้มกันต่อการคำนวณเชิงควอนตัม คือคำตอบที่ดีแต่ยังต้องรอ” 5) Quantum Snake Oil - Rapid-growth market. Beware ! “ระวัง ! นักมายากลขายควอนตัมนำ้มันงู ขายอะไรก็อ้างควอนตัมนำทาง” แล้วปลายปีกลับมาตรวจสอบผลการคาดการณ์นี้กันอีกครั้ง (อนึ่ง การคาดการณ์เชิงวิชาการนี้มีพื้นฐานจากข้อมูลที่อ้างอิง การนำไปใช้เป็นความเสี่ยงของผู้ใช้งาน โปรดระวังนำมันงูควอนตัมที่กำลังระบาด) (เกียรติศักดิ์ ศรีพิมานวัฒน์) - จบ

[ฮอโลแกรมตราสัญลักษณ์พระราชพิธีฉลองศิริราชสมบัติครบ ๕๐ ปี] (โดย ดร.วิริยะ ชูปวีน - ภาพสะท้อนแสงสีเหลือง) ในโอกาสครบรอบยี่สิบห้าปีภาพฮอโลแกรม (Hologram) เด่น อันเป็นผลจากงานวิจัยในประเทศเมื่อครั้งสาขาวิทยาการแสง (photonics) เริ่มต้นขึ้นอย่างจริงจังของกว่าสามทศวรรษก่อน และในวาระที่พัฒนาการภาพสามมิติของโลกได้มาถึงอีกจุดเปลี่ยนสำคัญ ณ ปี พ.ศ.๒๕๖๔ นี้ การพ่วงรวมเรื่องเดิมต่อเสริมกับข้อมูลใหม่จึงพร้อมกลับมาให้สังคมไทยได้ทำความเข้าใจความสวยงามทั้งสามมิติของภาพในโอกาสวันสากลแห่งแสง ๑๖ พฤษภาคม (International Day of Light: IDL 2021) นี้อีกครั้ง เริ่มต้นกับวงการฮอโลแกรมโลก ความก้าวหน้าล่าสุดได้มาถึงระดับการแทนลำแสงต้นกำเนิดด้วยเพียงอนุภาคแสงที่มีความพัวพันควอนตัมกันแล้ว (photon entanglement) และได้กลายเป็นจดหมายเหตุสำคัญชิ้นใหม่ของวงการ โลกจึงกำลังก้าวสู่อีกยุคของการประยุกต์ทรัพยากรข่าวสารเชิงควอนตัมอันสุดแสนล้ำลึกนำภาพสามมิติลงไปสร้างระดับอนุภาคกันเลยทีเดียว วงการฮอโลแกรมสากลจึงยังคงเปล่งประกายต่อไปได้ แม้จะผ่านมาถึงวัยเจ็ดทศวรรษ สำหรับประเทศไทยนั้น สังคมทัศนศาสตร์แนวนี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อประมาณช่วงการครบรอบร้อยปี ชาตกาลของพระยาพหลพลพยุหเสนา พ.ศ. ๒๕๓๐ กระทั่งต่อมาการสร้างภาพประวัติศาสตร์ตราสัญลักษณ์กาญจนาภิเษกได้เองในประเทศจึงเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ.๒๕๓๙ แต่กระนั้น หลังจากความสำเร็จที่สวยงามลึกล้ำดังกล่าว พัฒนาการที่ควรได้เติบโตต่อเนื่องมา ... กลับจางหายไป ! จากการเยี่ยมชม การสืบค้น การเก็บรวบรวมประวัติ กระทั่งสู่การจัดทำโครงการ “จดหมายเหตุวิทยาการแสงและควอนตัม พ.ศ.๒๕๖๒” ด้วยการสนับสนุนจาก มูลนิธิไอทริปเปิลอี (IEEE Foundation 2019) จึงได้มีโอกาสแจกแจงมิติของภาพที่ซ้อนกันอยู่เบื้องหลังความสวยงามเหล่านั้นสู่สาธารณะ และเผยแพร่ให้ได้ศึกษากันตลอดช่วงสี่ปีที่ผ่านมา (web: Hologram story & Light and Quantum Milestones) ซึ่งมิติของเรื่องราวในอดีตดังกล่าวพร้อมด้วยข้อมูลชุดล่าสุด ได้นำมาสรุปสั้นในสามหัวข้อต่อด้วยวีดีโอบรรยายประกอบ ดังนี้ ๑) ประวัติฮอโลแกรมโลก พ.ศ. ๒๔๙๑ (1948) ยุคที่เทคโนโลยีการสร้างกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนมีความละเอียดต่ำโดยมีปัจจัยข้อจำกัดหลักอยู่ที่ตัวเลนส์ เป็นช่วงเวลาที่ เดนนิส กาบอร์ (Dennis Gabor) กำลังหาทางปรับปรุงด้วยภาพถ่ายที่บันทึกความเข้มแสงโดยมีสมมติฐานว่า จะเป็นอย่างไรหากเฟสของแสงถูกบันทึกเอาไว้ได้ด้วย และจากเหตุความอยากรู้ได้นำไปสู่การถ่ายภาพวัตถุให้ปรากฏเป็นภาพที่สร้างขึ้นใหม่ราวกับว่ามาอยู่ในที่ต่างจากเดิมได้ ช่วงแรกสร้างได้เพียงภาพสองมิติลักษณะหยาบกระทั่งหลังการคิดค้นเลเซอร์ (ค.ศ.1960) เพียงสองปีต่อมามิติของภาพฮอโลแกรมจึงถูกสร้างขึ้นได้อย่างแท้จริงโดย เอมเมต เลท และ ยูริส ยูพาทนิกร์ (Emmett Leith & Juris Upatnieks) ต่อมา ยูริ เดนิสยุค (Yuri Denisyuk) จึงใช้แหล่งกำเนิดแสงสีขาวสร้างสำเร็จได้ด้วย (เดนนิส กาบอร์ ได้รับรางวัลโนเบลปี ค.ศ.1971) และในที่สุดพัฒนาการของโลกได้มาถึงการใช้อนุภาคแสง (โฟตอน) ที่มีคุณสมบัติพัวพัน (entanglement) เพื่อการสร้างภาพสามมิติหรือฮอโลแกรมระดับอนุภาคแล้ว ณ ​พ.ศ. ๒๕๖๔ (Nature) ๒) จดหมายเหตุฮอโลแกรมไทย พ.ศ. ๒๕๓๐ - ๒๕๓๒ (1987 – 1989) กำเนิดห้องปฏิบัติการวิจัยฮอโลแกรมแรกของประเทศ ณ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) โดย ดร.แดนทอง (แดเนียล) บรีน และต่อมา ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดย ดร.สมศักดิ์ ปัญญาแก้ว ซึ่งได้รับรางวัลสิ่งประดิษฐ์ “บัตรประจำตัวแบบโฮโลกราฟิค” ปี พ.ศ. ๒๕๓๕ และ รางวัลสิ่งประดิษฐ์ “โฮโลแกรมซ้อน” ปี พ.ศ. ๒๕๓๖ จากหน่วยงานต้นสังกัด ซึ่งทั้งสองห้องปฏิบัติการเกิดขึ้นจากการสร้างเครื่องมือและอุปกรณ์ที่เริ่มต้นขึ้นกันเอง ต่อมา พ.ศ. ๒๕๓๓ (1990) ก่อตั้งห้องปฏิบัติการอิเล็กทรอนิกส์เชิงแสง (Electro-Optics Laboratory) และเริ่มงานวิจัยและพัฒนาฮอโลแกรมโดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการพลังงาน ช่วงแรกตั้งอยู่บริเวณคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สจล. โดย ดร.วิริยะ ชูปวีน (Fu Kuo Hsu) ผู้เชี่ยวชาญจากโครงการสมองไหลกลับ ซึ่งได้กลายเป็นต้นแบบการทำงานวิจัยเต็มรูปแบบด้วยงบลงทุนสูงมากพร้อมผู้เชี่ยวชาญตั้งแต่ต้น (สะสมรวมมากกว่าร้อยล้านบาทรวมกับการขยายงบสู่งานวิจัยด้านแสงอื่น ๆ อีกมาก - พ.ศ.๒๕๕๔) ก่อให้เกิดผลดีต่อวงการต่อการพัฒนาบุคลากรรุ่นหลังเป็นหลักในสองทศวรรษต่อมา ซึ่งแม้จะต่อยอดบุคลากรได้จำนวนน้อยมากแต่เหมาะสำหรับสังคมวิทยาการของไทย จึงกลายเป็นแนวทางเพื่อการวิจัยและพัฒนาตัวอย่างของประเทศที่เรียกว่ารูปแบบ “Hologram Model” ๓) มิติที่ ๔ ของภาพสามมิติไทย ฮอโลแกรมเมื่อครั้งช่วงเวลากาญจนาภิเษกฉลองสิริราชสมบัติ ๕๐ ปี (Golden Jubilee) พ.ศ.๒๕๓๙ หากได้มีโอกาสเพ่งภาพจากสติกเกอร์แม้แบนราบ แต่จะเห็นความสวยงามเปล่งปลั่งขึ้นราววัตถุสามมิติมาปรากฏให้ชวนหลงใหลได้ และหากมีโอกาสศึกษาประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องของการจัดทำชิ้นงานตัวอย่างนี้ขึ้น จะพบเห็นข้อมูลอีกมิติสำคัญหนึ่งให้ได้รับรู้ ซึ่งประวัติศาสตร์ก่อนหน้าชวนให้ศึกษายิ่งด้วย ซึ่งเสมือนเป็นมิติที่สี่ของภาพฮอโลแกรมนี้นั่นเอง โดยมิติที่เพิ่มมาได้บอกเล่าบรรยากาศงานวิจัยและพัฒนาของเมืองไทยยุคใหม่สมัยอดีตที่ได้ฉายภาพพ่วงมากับสติกเกอร์ชิ้นนี้เป็นอย่างดี อันเป็นความสวยงามที่ผู้ดูแลนโยบาย นักวิชาการ นักวิจัย และนักศึกษาทั่วไปควรได้สัมผัสอย่างยิ่งเพื่อเป็นอุทาหรณ์ ... และเพื่อช่วยกันมิให้แสงที่ได้ส่องความสวยงามสามมิติเมื่อยี่สิบห้าปีก่อนหน้านี้ต้องมีอันมืดดับถาวร หรือเพื่อมิให้กลายเป็นแสงสุดท้ายของงานวิจัยไทย ! พบเรื่องเต็มทั้งสี่มิติของภาพสามมิติไทยนี้ได้ ณ The Hologram:a story - แสงสีวิจัย (มิติอดีต สู่อนาคต) (วีดีโอบรรยาย) …………… อ้างอิง Light and Quantum Milestones 2019: https://www.quantum-thai.org/light-quantum-milestones-2019 Hologram story: https://www.quantum-thai.org/q-hologram-story “Polarization entanglement-enabled quantum holography” by Hugo Defienne, Bienvenu Ndagano, Ashley Lyons and Daniele Faccio, 4 February 2021, Nature Physics. https://www.nature.com/articles/s41567-020-01156-1 DOI: 10.1038/s41567-020-01156-1 ประวัติ Dennis Gabor https://www.nobelprize.org/prizes/physics/1971/gabor/facts/

(การตั้งชื่อวิทยาการรหัสลับที่พยายามพ่วงคำ "ควอนตัม" เข้าร่วมด้วย ทำให้เกิดความเข้าใจต่างกันได้ง่าย อาจเกิดจากทั้งการสื่อสารวิทยาศาสตร์ที่ผิดพลาด หรือความตั้งใจสร้างความหมายลวงจนถึงวาระซ่อนเร้น ควรทำความเข้าใจโดยลึกซึ้ง)

The government will invest £172 million over 5 years through UK Research and Innovation (UKRI), with an additional £38 million being invested by IBM. £28 million of the government’s investment will be in the first year. Science Minister Amanda Solloway said: Artificial intelligence and quantum computing have the potential to revolutionise everything from the way we travel to the way we shop. This fantastic new partnership with IBM will not only help businesses get ready for the future of computing, but create 60 jobs in the region – boosting innovation and growing the economy as we build back better from the pandemic.