“America’s continued success leading the quantum revolution depends on accelerating the next generation of talent,” said Dr. Charles Tahan, Assistant Director for Quantum Information Science at the White House Office of Science and Technology Policy and Director of the National Quantum Coordination Office.

France and Germany line up for quantum leap Emmanuel Macron lays out a €1.8B strategy to slingshot the country into becoming a quantum powerhouse, as Germany draws up a €2B programme of quantum research as part of its pandemic recovery plan The goal is to build a business environment around the country’s expertise and to keep the experts its universities nurture in the country. With these efforts, France has a chance to become "the first state to acquire a complete prototype of [a] quantum computer," said President Emmanuel Macron introducing the plan on 22 on January. Source (Pic Cr) - Emmanuel Macron presents a “quantum plan” of 1.8 billion euros over five years Source

โครงการ “เครือข่ายจัดทำสื่อสนุกสนานและสร้างภูมิคุ้มกันควอนตัมปลอม” (Quantum Funny and Immunity: Media Co-Creation Network) อะไรนะ ... ควอนตัมอะไรน่ะ? ขอเชิญร่วมสร้างสรรค์สื่อเพื่อปลูกภูมิคุ้มกันสาธารณะต่อควอนตัมเทียมในรูปแบบต่าง ๆ ร่วมกับสาขาไฟฟ้าสื่อสาร (IEEE ComSoc Thailand) สมาคมสถาบันวิศวกรไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์แห่งประเทศไทย (IEEE Thailand section) ในรูปแบบหลากหลายทั้งบทความ อินโฟกราฟิก ภาพยนตร์สั้น TikTok และหรืออื่น ๆ ทุกแพลตฟอร์ม ซึ่งสมาคมจะร่วมสนับสนุนด้านต่าง ๆ เช่น ๐ ร่วมสนับสนุนข้อมูล เรียบเรียง และตรวจสอบ ๐ ร่วมสนับสนุนการพัฒนาข้อเสนอโครงการ ๐ ร่วมหาแหล่งทุนสนับสนุนเพื่อจัดทำหนังสือ ภาพยนตร์สั้น และสื่ออื่น ๆ ๐ ร่วมสร้างสรรค์สื่อที่มีเอกลักษณ์ ๐ ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ ทรัพยากร และอื่น ๆ โดยสาธารณะจากสมาคมฯ เป็นเจ้าของลองสร้าง Blog ฝึกวิพากษ์ควอนตัมจากหนังสือนิยายและหนังไซไฟ หรือตั้งใจจะพิมพ์หนังสือสักเล่มเข้ม ๆ แนวสืบสวนสอบสวนและไซไฟควอนตัม อยากเป็นพิธีกรตะล่อมข่าว คุยเล่นให้เป็นเรื่อง สัมภาษณ์นักวิทยาศาสตร์สุดเฟื่อง รีวิวสินค้าควอนตัมเฮฮา พาทัวร์ท่องเที่ยวห้องปฏิบัติการวิจัย อะไรที่คิดว่าใช่และ เป็น อยู่ คือ ... ถือข้อมูลมาคุยกัน ณ​ บัดนี้ (ตัวอย่างหัวข้อย่อย) แนวทางหัวข้อรู้เท่าทันควอนตัมเทียม - การอ้างชื่อควอนตัมสร้างภาพลักษณ์ความขลัง ๐ หฤหรรษ์สารพันสินค้าควอนตัม ๐ ควอนตัมกับความขลังพลังวิเศษ ๐ ควอนตัมจากหนังและหนังสือนิยาย ๐ ความใฝ่ฝันบริหารงานควอนตัม ๐ ภาพลักษณ์มงคลควอนตัม แนวทางหัวข้อควอนตัมจริงแต่อิงโอกาสน้อยนิด - ความน่าจะเป็นน้อยมากยากที่จะเกิด แต่โฆษณาเลยเถิดเกินจริง (Hype) ๐ ควอนตัมกับการเล่นไพ่ (แล้วไม่แพ้ แต่อาจติดคุก !) ๐ ควอนตัมเศรษฐศาสตร์และตลาดหุ้น (เล่นแล้วรวยตลอดยอดขุนพล !) ๐ ระบบสื่อสารควอนตัมเรือดำน้ำ (ดำมาโผล่เมืองไทยไหม !) ๐ เรดาห์ควอนตัม (ตรวจจับได้ ถามได้ตอบได้ ยังเว้นเรื่องตนเอง !) ๐ หมากรุกควอนตัมนำโลก (รุกไล่ทุกตานำพาทุกแชมป์ ป้าดดด !) ฯลฯ แนวทางหัวข้อควอนตัมจริงแต่สร้างข่าวปลอม - เลือกโฆษณาเฉพาะบางด้านเพื่อประโยชน์จากความคลุมเครือ ๐ กุญแจรหัสลับควอนตัมดูแลโรงไฟฟ้านิวเคลียร์และเรือรบ (จับแพะชนแกะ) ๐ อินเทอร์เน็ตควอนตัมเร็วจัดและปลอดภัยสูงสุด (เพราะไม่เกี่ยวกับใครใด ๆ !) ๐ จำนวนสุ่มควอนตัมกับโทรศัพท์ 5G (ปลอดภัยเพราะผู้ใช้ก็ไม่รู้ว่าคืออะไร !) ๐ “ควอนตัมแฮก” อ้าว ! ไหนว่าแฮกไม่ได้ (ย้อนแย้ง หิวแสง ตะแบงตามงบวิจัย !) ๐ โครงข่ายควอนตัมสมมติว่า “ไว้ใจได้” (โลกที่ไว้ใจได้ก็ไม่จำเป็นต้องมีรหัส !) ฯลฯ แนวทางหัวข้อควอนตัมนั่งเทียน - ผิดไปแล้วต้องแก้ไข ทบทวนอดีตและปัจจุบันงานวิจัยทั่วประเทศ ๐ วิจัยนั่งเทียนที่มา สาเหตุและแนวทางป้องกัน (สถิติดัชนีมันฟ้อง !) ๐ “รู้เท่าไม่ถึงการณ์” (คำแก้ต่างมาตรฐานไทย !) ๐ “รู้แล้วยังทำ” (สวรรค์ให้พรมาดริฟท์ !) ๐ “ปั่นงานปลอม” (อสูรกายในโลกความจริง !) ๐ “หลุดโลก” (เราอยู่กันคนละโลก !) ทุกหัวข้อควอนตัมหรรษายกเว้นศาสนาและการเมือง เริ่มแล้ววันนี้ ... ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์ทั้งวิทย์จริงแต่เพียงอิงความขลังควอนตัม หรือวิทย์ปลอมย้อมแมว ทุกแนวทางทุกสื่อคือวัคซีนคุ้มภัยให้กับสังคมไทยได้ทั้งนั้น ขอเชิญมาร่วมกันแบ่งปันทั้งเนื้อหา เทคนิค มุก มุมชิก ๆ ฟรีสไตล์ ทุกระดับนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ นักวิจัย หรือผู้สนใจทั่วไป ... ได้ทั้งนั้น สื่ออย่างไรให้สนุก สื่ออย่างไรให้สร้างสรรค์ สื่อสารเพื่อร่วมกันสร้างภูมิให้สังคมไทยป้องภัยระบาดของควอนตัมปลอมหรือการโฆษณาเกินจริง ขอเชิญมาร่วมกัน ... ประสานงาน: thailand_chapter@comsoc.org เกียรติศักดิ์ ศรีพิมานวัฒน์ IEEE ComSoc Thailand - chapter chair

วงการไอทีควอนตัมเมื่อมองผ่านดัชนีข้อมูลผลงานวิชาการตีพิมพ์ (publication) สิทธิบัตร (patent) และต้นแบบ (prototype) ประจำปีพ.ศ.๒๕๖๓ แล้วยืนยันได้ว่า “เช่นเดิมเหมือนปีก่อน” มาติดตามสรุปเพื่อรู้เท่าทันโลกกันดังต่อไปนี้ ! ๑) สาขาการคำนวณเชิงควอนตัม (quantum computing) - “ดัชนีสู่อุตสาหกรรมจริง” อุตสาหกรรมสาขานี้เกิดจริงเริ่มแล้วโดยสหรัฐอเมริกาคือผู้นำในทุกมิติ (มิใช่มิติข่าวสร้างภาพลักษณ์งานคำนวณหมื่นปีเหลือไม่กี่นาทีของกูเกิลปี พ.ศ.๒๕๖๒) เป็นผลจากงานที่ภาคอุตสาหกรรมออกตัวนำภาครัฐฯ ผลจากงานวิจัยที่สนองจึงมากมายกว่าแน่นกว่าที่อื่นใดอีกทั้งสิทธิบัตรเป็นอีกหนึ่งดัชนีที่สอดคล้องเช่นกัน ดังนี้ ฐานข้อมูล Scopus (2020): (quantum computing พบ 20657 documents, 6281 patents) โดยสถิติภาพรวมสูงขึ้นอย่างมากจากปีก่อนหน้า สหรัฐอเมริกานำโด่งทิ้งอันดับสองคือประเทศจีนไปเกินครึ่ง โดยมีอินเดียและญี่ปุ่นคืออีกสองประเทศจากเอเชียที่เข้ามาอยู่สถิติสิบอันดับแรกร่วมกับโลกตะวันตก ฐานข้อมูล Derwent Innovation (patent) การสืบค้น dwpi index พบสอดคล้องกันว่า ผู้เล่นจากสหรัฐอเมริกามีผลรวมนำในปี พ.ศ.๒๕๖๓ ทั้ง IBM Intel Microsoft หรือ Google ส่วนที่น่าสนใจในปีนี้คือเกิดการรวมกลุ่มดูแลทรัพย์สินทางปัญญาในสาขานี้จากประเทศจีน ทำให้สถิติของบริษัทหน้าใหม่ปรากฏตัวเลขรวมสูงอย่างมีนัยสำคัญแสดงตนทั้ง Ruban Quantum Tech Co.Ltd. (Shaoxing, Zhejiang, China) และ Nanjing Reborn Quantum ส่วนสาขาที่เกี่ยวข้องได้ปรากฏสอดคล้องโดยทั่วไปเช่นกันกับสาขาหลักทั้ง Nerual network, Deep learning และ Artificial Intelligence ทั้งนี้ จีน ญี่ปุ่น ไต้หวัน และสิงคโปร์ คือประเทศจากเอเชียที่มีรายชื่อลงทุนกับงานด้านสิทธิบัตรในอันดับสิบแรก ต่างจากกรณีผลงานตีพิมพ์ที่จะมีประเทศอินเดียอยู่ในอันดับสำคัญด้วย อนึ่ง ประเทศจีนนั้นยังคงมีเฉพาะ"จำนวน"ที่วิ่งไล่ตามสหรัฐฯแต่ยังคงมิใช่ดัชนีสะท้อนความก้าวหน้าด้านนี้ได้มากนัก อีกทั้งยังตามหลังกลุ่มยุโรปแถวถัดมาห่างไกลมาก ผลงานที่เด่นเฉพาะการตีพิมพ์ผลวิจัยยังคงเป็นเพียง "ดัชนีคลุมเครือ" ต่างจากสหรัฐฯที่ครอบคลุมปัจจัยสำคัญหมดทั้ง “ผลงานวิจัยตีพิมพ์ อุตสาหกรรมกับการลงทุน สิทธิบัตรคุ้มครอง ต้นแบบจริงและงานวิจัยสนับสนุน” ... โดยปัจจัยทั้งหมดเกิดขึ้นโดยสอดคล้องกัน ต้นแบบ เครื่องคำนวณเชิงควอนตัมมีการโฆษณาชวนเชื่อของการเพิ่มจำนวนคิวบิต (Qubit) ไว้มาก แต่ปีพ.ศ.๒๕๖๓ ไม่เป็นไปตามที่ราคาคุยของทุกสำนัก แม้มีข่าวจากทั้ง Amazon.Com และ HoneyWell แต่ยังเป็นเพียงข่าวที่ไม่มีการเผยโฉมต้นแบบสาธารณะแต่อย่างใด จึงเป็นปีแห่งความเงียบเหงาของพัฒนาการด้านฮาร์ดแวร์ ๒) สาขาการสื่อสารหรือรหัสลับเชิงควอนตัม (Quantum cryptography) - “ดัชนีภาพลักษณ์" ฐานข้อมูล Scopus (2020): (quantum cryptography พบ 12378 documents, 637 patents) สาขานี้ประเทศจีนนำโด่งกับภาพลักษณ์ลักษณะที่มีมาอย่างยาวนาน ทั้ง "อุตสาหกรรมไม่มีจริง การลงทุนมากจากภาครัฐเป็นหลัก สิทธิบัตรมีจำนวนน้อยสวนทางกับจำนวนการตีพิมพ์ผลงานของนักวิชาการที่สูงมากห่างจากจำนวนสิทธิบัตรร่วมยี่สิบเท่า (ขณะที่สาขาอุตสาหกรรมเกิดจริง quantum computing มีจำนวน 20657 documents, 6281 patents ห่างกันเพียงสามเท่าเศษ) ซึ่งแน่นอนว่างานวิขาการเป็นหลักยังคงมาจากประเทศจีนแหล่งเดิมเดียวกันเช่นทุกปีคือมหาวิทยาลัย USTC (University of Science and Technology of China สามกลุ่มวิจัยหลักและเจ้าของดาวเทียมรวมถึงโครงข่ายสาธิตรหัสลับควอนตัมปักกิ่ง - เซี่ยงไฮ้)” ข้อมูลทั้งหมดจึงสอดคล้องกับทุกภาคส่วน ยืนยันการเป็นสาขาที่เติบโตสูงมากด้านการสร้างกำลังคนและวิทยาการ แต่มิได้สร้างอุตสาหกรรมจริง ดังนั้น ยังคงเป็นผลงานใช้บ่งชี้หรือดัชนีด้านภาพลักษณ์หรือการแสดงแสนยานุภาพเป็นหลักต่อไป และเป็นผลจากงานที่ภาครัฐฯ (จีน) สร้างภาคอุตสาหกรรมจำแลงขึ้นมารองรับกับภาพลักษณ์เหล่านั้นเป็นหลัก ฐานข้อมูล Derwent Innovation (patent) การสืบค้น dwpi index ส่วนที่น่าสนใจในปีนี้คือเกิดการรวมกลุ่มดูแลทรัพย์สินทางปัญญาในสาขานี้จากประเทศจีน ทำให้สถิติของบริษัทหน้าใหม่ปรากฏตัวเลขรวมสูงอย่างมีนัยสำคัญแสดงตนคือ Ruban Quantum Tech Co.Ltd. (Shaoxing, Zhejiang, China) ส่วนสาขาที่เกี่ยวข้องได้ปรากฏไม่มีความสอดคล้องใด ๆ กับการประยุกต์ได้จริงกับสาขาหลักโดยที่ปรากฏเด่นชัดสุดในลำดับต้น ๆ มีทั้ง blockchain, network หรือ cloud ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับการป้องกันการต่อท่อร้อยสาย (evesdropping) แต่อย่างใด ต้นแบบ ความพยายามของหน่วยงานในประเทศจีนเพื่อการโฆษณาการเชื่อมโยงระบบรหัสลับควอนตัมภาคพื้นดินกับดาวเทียมควอนตัมวงโคจรต่ำที่มีอยู่เดิม เป็นพัฒนาการหนึ่งเดียวที่โลกการสื่อสารเชิงควอนตัมมีกิจกรรมในปี พ.ศ.๒๕๖๓ ซึ่งสอดคล้องกับการให้สัมภาษณ์ของเจ้าของบริษัทรหัสลับควอนตัมชื่อดังของ iDQuantique ที่นำเสนอในงานประชุมใหญ่ของ IEEE Thailand section โดยยอมรับกลาย ๆ ว่าการประยุกต์นั้นมีข้อจำกัดอย่างยิ่ง บ่งชี้ได้ด้วยอีกว่าไม่มีการใช้งานระดับอุตสาหกรรมอย่างแพร่หลายดังที่มีข่าวไปทั่วโลกแต่อย่างใด ส่วนการประยุกต์ชิปจำนวนสุ่มเชิงควอนตัม (quantum random generator) ในโทรศัพท์ 5G จากเกาหลีใต้และเครื่องสัญชาติเวียดนามนั้น เป็นความสำเร็จด้านการใช้คำ “ควอนตัม” เพื่อสร้างภาพลักษณ์เป็นหลัก โลกไอทีในปีเดียวกันนี้มิได้มีความก้าวหน้าด้านต้นแบบแต่อย่างใด หากเป็นการตอกย้ำการโฆษณาเกินจริง (hype) ของวงการมาโดยตลอด ซึ่งสอดรับกับข้อมูลด้านงานวิจัยและสิทธิบัตรเช่นกัน ……. บทเรียนสอนใจ เพื่อเมืองไทย ผลงานตีพิมพ์ ยังไม่มีโอกาสติดอันดับโลกใด แต่หากพิจารณาจากความก้าวหน้าสองปีที่ผ่านมาของการรวมกลุ่มนักวิจัยไทยด้านที่เกี่ยวข้อง จำนวนผลงานควรได้ทยอยเพิ่มเติมขึ้นในอัตราที่ก้าวหน้า กระนั้น มีปัจจัยบ่งชี้ที่ควรระวังเป็นอย่างยิ่งอันมาพร้อมกับจำนวนผลงานตีพิมพ์ที่คาดว่าจะเพิ่มขึ้นของประเทศ นั่นคือ ในกลุ่มความร่วมมือของนักวิจัยรุ่นใหม่ดังกล่าวได้มีอดีตนักวิจัยประวัติทิ้งงานจนถึงกลุ่มนั่งเทียน (fabrication) แวดล้อมเข้าร่วมอยู่ด้วย ดังนั้น ความเป็นไปได้ที่ผลงานด้านลบ (ดังที่เคยเกิดขึ้นและบันทึกไว้ใน ควอนตัมไทยไฉนเป็น“ตัว” และ ภูมิคุ้มกันวิชาการฉ้อฉล (Academic Dishonesty - Fraud) ) มีโอกาสแฝงตัวในว่าที่สถิติผลงานตีพิมพ์ของประเทศด้วยอีกเช่นกัน ซึ่ง Q-Thai Forum ได้ทยอยส่งสัญญาณให้ทราบมาเป็นระยะแล้ว เพื่อสังคมได้ร่วมขัดเกลาเพื่อมิให้เกิดเหตุการณ์ซ้ำรอยอีก สิทธิบัตร กลยุทธของการยื่นจดสิทธิบัตรภาพรวมในอดีตของหน่วยงานด้าน วท. ในอดีต (เช่นสรุป ทรัพย์สินทางปัญญาเทคโนโลยีรหัสลับเชิงควอนตัม (๒๕๕๙)) ได้ส่งผลข้ามสองทศวรรษที่เริ่มต้นจริงจังกันมาอย่างหลากหลาย มีที่ปรากฏชัดมุมหนึ่งพึงได้ทบทวนคือ คำขอสาขาวิทยาการไอทีควอนตัมที่ยื่นจดจำนวนมากยังคงตกค้างมาถึงครึ่งอายุหรือสิบปีแล้วโดยที่ยังไม่ผ่านขั้นตอนการตรวจสอบคำขอจนถึงปี พ.ศ.๒๕๖๓ อันบ่งบอกถึงความล้มเหลวทั้งด้าน “ปริมาณ” (เช่น เพื่อใช้กลยุทธหมากล้อม สิทธิบัตรน้ำหนักหน่อยแต่จำนวนมากไปล้อมสิทธิบัตรการคิดค้นหลักในสาขา ดังกรณีของประเทศเกาหลีใต้ดำเนินการล้อมเทคโนโลยี ซีดีเอ็มเอ (CDMA) ของประเทศตะวันตกที่ก้าวหน้ากว่าในยุคโทรศัพท์เคลื่อนที่ 3G จนนำไปสู่การแลกเปลี่ยนหรือตกลงทางการค้าและทรัพย์สินทางปัญญา มีอำนาจต่อรองทางเทคโนโลยีจนนำไปสู่ความก้าวหน้าในสาขาดังกล่าวของประเทศในเวทีโลกได้ - เช่นแผนที่ themescape ตัวอย่าง) และ “คุณภาพ” ซึ่งก็ยังคงต้องผ่านขั้นตอนสืบค้น การประกาศ โดยกว่าไปถึงขั้นตอนที่จะเกิดประโยชน์ได้จริงยังไม่สามารถคาดหวังได้ หากเวลาคุ้มครองกลับเหลือไม่มากจากอายุยี่สิบปีของสิทธิบัตร จึงประเมินได้ว่า สองทศวรรษที่ผ่านมาสิทธิบัตรไอทีควอนตัมไทยโดยภาพรวมนั้นล้มเหลวโดยสิ้นเชิง สำหรับอนาคตนั้นยังต้องประมวลผลจากข้อมูลต่าง ๆ เพิ่มเติมอีกมากไม่สามารถคาดการณ์หรือประเมินได้ โดยสรุปข้อมูล PPP ที่ใช้มองโลกไอทีควอนตัมผ่านผลงานวิชาการที่ตีพิมพ์ สิทธิบัตร และต้นแบบที่เกิดขึ้นในรอบปีกับมิติของข้อมูลมุมต่าง ๆ ยังคงยืนยันผลเช่นหลายปีก่อนหน้ามาอย่างต่อเนื่อง การคำนวณเชิงควอนตัมมีศักยภาพเกิดอุตสาหกรรมได้จริง ส่วนวิทยาการรหัสควอนตัม ยังคงเป็นฝันของนักวิจัยที่คิดแทนวิศวกรและผู้ใช้งานจริงต่อไป แม้เกิดประโยชน์กับงานวิจัยในประเทศจีนเพื่อการสร้างบุคลากรและวิทยาการเป็นหลัก หากทำให้สังคมทั่วไปเกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนจึงมีความเสี่ยงสูงมากในอนาคตต่อการยอมรับในระยะยาว และสำหรับประเทศไทย ยังไม่ปรากฏภาพเชิงบวกแต่อย่างใดผ่านมุมมองของ PPP ร่วมนี้ แต่อาจมีผลลบตามมาได้หากเกิดการทำซ้ำรอยความล้มเหลวในอดีต ……. OQC academy (2021) เพิ่มเติมวีดีโอประกอบคำบรรยาย (๑๙ มี.ค. ๖๔)

“Quantum computing and devices are poised to revolutionize the way we process information and develop new technologies that are currently beyond our reach” “From developing novel materials to building better batteries to moving clean electricity across the country more efficiently, the field of quantum information sciences can help us accelerate discoveries to solve complex problems in energy and beyond” Secretary of Energy Jennifer M. Granholm.

ปรมาจารย์ท่านนี้คือหนึ่งในสามขุนพลควอนตัมจีนของมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (USTC : University of Sciecne and Technology of China - เมืองเหอเฝย์ มณฑลอันฮุย) ผู้ปฏิเสธการขอถ่ายภาพที่ระลึกเมื่อครั้งลงนามความเข้าใจ (MOU) กับเมืองไทย (Q-Thai forum) เพราะเจ้าตัวขอ "อยู่เบื้องหลังเป็นผู้สนับสนุนขอเป็นผู้ low profile" เกษียณอายุแล้วเจ็ดสิบกว่าอยากพักแต่ “ไม่มีใครอยากให้ไปไหน” นั่นคือสองคำกล่าวที่ลูกศิษย์รุ่นลูกหลานย้อนรำลึก เพราะเป็นทั้งคุรุ ผู้รู้ ผู้หาทุนมาสร้างด้วยมือตนเอง ตอบเรื่องควอนตัมออกสื่อสอนให้กับลูกหลานด้วยตนเองเช่นกัน ไม่ใฝ่ฝันสร้างภาพลักษณ์ด้วยคำว่าควอนตัม แต่กลับกันกลายเป็นผู้มีบารมีเป็นหนึ่งในสามปราชญ์ควอนตัมของมหาวิทยาลัย USTC อาวุโสสูงสุด สร้างบริษัทเกิดใหม่ มีผลงานวิจัยจำนวนรวมมากที่สุดด้านรหัสลับควอนตัมโลก (อันดับทิ้งห่างนักวิจัยจากตะวันตกไกลลิบ - ผลสำรวจ scopus & science direct: keyword ‘Guo Guangcan’) ผู้คนรอบข้างจึงอยากเข้าหาไม่ว่าควอนตัมความใดมาถึงในสังคม ... อยากใกล้ อยากสนทนา ฯ มหาวิทยาลัยเมืองหลวงแห่งควอนตัมนี้มีสามทีมควอนตัมหลักชื่อเรียกจำง่ายคล้ายตัวเลขดัชนีการเติบโตทางเศรษฐกิจ ‘GDP’ โดยหยิบเอาชื่อหัวหน้าทีมผู้มีตำแหน่งปราชญ์ (academician) ทั้งสามมาขาน (Prof.Guo Prof.Dong และ Prof.Pan) โดยศาสตราจารย์ Guo Guangcan คือผู้มีอาวุโส ส่วนชื่อสุดท้ายนั้นคุ้นเคยดีทั่วโลกเป็นปราชญ์หน้าใหม่สุดแต่โด่งดังสุดในระยะเวลาอันสั้นกับโครงการดาวเทียมควอนตัม (2016) และปรากฏการณ์คำนวณควอนตัมแสงที่ออกตัวนำกูเกิลไปแล้ว (2020) เพียงแค่สามปรมาจารย์ในถ้ำเดียวกันนี้รวมทีมนับผลงานแล้วจะทิ้งห่างมหาวิทยาลัยดังเก่าแก่ของโลกตะวันตกแห่งใด ๆ ไปไกลมาก ... ณ USTC นี้มีโอกาสกับเทคโนโลยีควอนตัมมากเหลือเกินแม้ไกลจากปักกิ่งเกือบพันกิโลเมตร ด้วยบรรยากาศที่เพียบพร้อมทั้งคน งบ และวิทยาการ ณ เมืองหลวงของวงการ สไตล์การอธิบายคำว่าควอนตัมอันโดดเด่นได้กำเนิดขึ้นในชั้นเรียนของศาสตราจารย์ Guo ด้วย “สิ่งที่ใกล้ตัวที่มีชีวิต” อันผิดแผกไปจากที่คุ้นหูกันมานานของโลกตะวันตก และได้กลายเป็นความประทับใจเผยแพร่ไปทั่วประเทศจีน หนึ่งในตัวอย่างดังนั้นคือ เรื่อง “ยาย แม่ ลูกสาว (GrandMa Mum Daughter)” (อนึ่ง กรณีที่ยกสิ่งมีชีวิตมาอธิบายกลศาสตร์ควอนตัมทั่วโลกปรากฏให้ถกเถียงกันอยู่อีกสองแนวทางเด่นอื่นคือ “การเล่นจ๊ะเอ๋ของทารก” โดยศาสตราจารย์จากเอ็มไอที - Seth Lloyd และแขนงสาขาชีววิทยาเชิงควอนตัม (Quantum Biology) ซึ่งยังคงเป็นแนวคิดที่โต้แย้งกันมากของนักวิทยาศาสตร์) ตัวอย่างสตรีในครอบครัวสามวัยอันน่าประทับใจนี้นั้น หนึ่งในนักศึกษาหญิงผู้มีโอกาสสดับฟังได้ถ่ายทอดจากภาษาจีนมาให้ Q-Thai Forum ต่อว่า ... to understand the non-locality of the quantum world by an inappropriate example: "The mother in Beijing, when her daughter gives birth to her first baby in Shanghai, immediately becomes a grand mother, although she knows nothing about that. Because of the correlation of identity between the mother and her daughter, the moment her daughter becomes a mother is certainly the moment that her mother becomes a grand mother” (ความเดิมภาษาจีน) และเมื่อปี ค.ศ. 2019 ปราชญ์ขรึมผู้อยู่เบื้องหลังหลายทีมควอนตัมย่อยที่เหอเฝย์รวมมากกว่าร้อยชีวิตผู้เดียวกันนี้ ยอมออกรายการทีวีวาไรตีเพื่อตอบคำถามให้กับเยาวชนกับเรื่องที่นักวิชาการทั่วไปมักไม่อยากอยู่หน้ากล้อง หากจำเป็นจะนำเสนอแค่ในวงการวิชาการใกล้เคียงไม่ห่างนัก เพราะคำว่า “ควอนตัม” อธิบายอย่างไรผู้ฟังชาวบ้านทั่วไปก็ส่ายหน้าจึงเป็นหัวข้อปราบเซียนที่นักฟิสิกส์ผู้คร่ำเคร่งไม่ใคร่ไปปรากฏตัวนอกวงการ แต่งานนี้ศาสตราจารย์ Guo ถ่ายทอดให้เยาวชนด้วยตนเองโดยมิใช่เพื่อการสร้างผลจำนวนนับ (KPI) กลับได้สลายกำแพงความห่างเหินให้กลายเป็นอีกหนึ่งความประทับใจ (จริง ๆ) นักเรียนนักศึกษาได้หยิบเอามาวนแชร์ในสังคมออนไลน์ของจีนกันมาก ... (อย่าลืมตรวจสอบความประทับใจนั้นด้วยตนเองกัน !) ... มาถึงต้น ปี ค.ศ. 2021 กลุ่มงานนี้ได้แถลงข่าวดังของโลกครั้งใหญ่เมื่อ startup บริษัทหน้าใหม่ด้านการคำนวณที่เพิ่งตั้งมาเมื่อ 2017 Origin Quantum (ชื่อก่อนหน้า Benyuan หรือ Hefei YuanYuan quantum computing tech2018) ผู้กำลังพัฒนาเข้าใกล้ศักยภาพระดับเดียวกับ IBM Google โดยระดมทุนจากอุตสาหกรรมมิใช่เงินป้อนจากปักกิ่งเช่นกรณีรหัสลับควอนตัม บริษัทนี้ทำครบเพื่อแข่งจริงกับยักษ์ใหญ่ไอทีสหรัฐ ก่อนหน้านั้น (2020) ได้สร้างเครื่อง “Wu Yuan” ด้วยชิปตัวนำยวดยิ่ง KF C6-130 (6-qubit) เทียบเท่าของ IBM สามปีก่อน (2017) ไปแล้วมาแรงจัด ๆ (รุ่นแรก 2-qubit quantum processor, dubbed XW B2-100) ส่วน 24-qubit computer กำลังมา และ 64-qubit อย่างช้าต้นปี ค.ศ. 2022 จึงประเมินได้ว่าเหลือระยะห่างสามปีที่ตามหลัง IBM และสองปีหลัง Intel เลยทีเดียว) มีกว่าร้อยบริษัทจับจองการใช้งานผ่านคลาวด์ด้วยแล้ว นอกจากการแถลงข่าวระดับที่น่าทึ่งในอีกสาขาการคำนวณเหตุการณ์เดียวกันนั้น ปราชญ์ผู้อันเป็นที่สรรเสริญได้ผลิตวาทะที่น่าประทับใจอีกครั้งด้วย โดยเล่าเรื่องคอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบตัวนำยวดยิ่งคล้ายกับของ IBM และ Google ที่กำลังมาท้าแข่งบนเวทีโลกด้วยการเทียบเคียงส่วนต่าง ๆ กับสิ่งมีชีวิตอีกครั้งทั้งหัวใจ สมอง และเลือดเนื้อของร่างกายถูกยกมาให้ตรองดูด้วยตนเอง (ข้อความในภาพ quote) ความก้าวหน้าของเครื่องคำนวณสายพันธุ์จีนที่ทีมงานกำลังพัฒนาอยู่นั้นเขากำลังทำด้วยความทุ่มเทเพียงไร ... ช่างสวยงามดีแท้ จากการซึมซับเรื่องราวหลายปีมานี้หากรวบนำเอาความเป็น “ปราชญ์” หรือผู้มีอาวุโสเก่งกาจและดีเลิศของทีมควอนตัมจีนผู้นี้มาสรุปความสั้นสุด ๆ จะปรากฏว่า คุรุ ผู้สร้าง ผู้หา ผู้ตอบคำถาม ผู้เปิดโอกาส ผู้สนับสนุน ฯลฯ ตอบหัวข้อควอนตัม ให้สังคมจีนจริงจังทุกระดับ “ด้วยตนเอง" และผู้เปล่งบารมีการไม่ยึดติด การถ่อมตน และนิยมอยู่เบื้องหลัง สนับสนุนคนรุ่นใหม่ อีกทั้งห่างเหินจากเวทีสร้างภาพลักษณ์ตนเอง ศาสตราจารย์ Guo Guangcan ปราชญ์ควอนตัมจีน ! …… บทเรียนโลกสอนไทย การเรียนรู้จากผู้สุขุมลุ่มลึกปรมาจารย์จีนท่านนี้ทำให้เกิดภาพสะท้อนกลับมาเมืองไทยด้วยภาพคุ้นเคยที่เคยปรากฏอัน "ตรงกันข้าม" เพราะแนวทางปราชญ์กิตติมศักดิ์ไทยบางกรณีตัวอย่างที่ฉายอยู่ทั้งด้านหน้าบนเวทีกับการแทรกชื่อเวทีแถลงข่าว เปิดงาน จัดงบ ชิงเจ้าภาพกิจกรรมสร้างภาพลักษณ์ เคยเป็นผู้สนับสนุนสร้างรางวัลแต่กลับเป็นผู้รับรางวัลนั้นเองในเวลาต่อมา ฯลฯ แต่ยามใดสังคมไทยต้องการเพียงแค่ความรู้แก้ไขปัญหาวิทย์เทียม (speudoscience) ผู้ต้องการครองอัตตาวิทย์ไทยกลับหายไปจากทุกเวทีกรณีเช่นเครื่องตรวจสุขภาพควอนตัมลวง เหรียญจตุคามควอนตัมราคาสามล้าน ความเร็วรถเฟอร์รารี่ 177กม./ช.ม. เครื่องขโมยความฝัน V2K หรือผลิตภัณฑ์ควอนตัมปลอมมากหลาย ปราชญ์แนวไทยอยู่ดีไฉน ? อีกทั้งวจีวาทะสำคัญหลังเวทีมีปรากฏเช่นกันแต่กระนั้นมิได้ไปในทางสร้างความรู้ให้สังคมเพื่อความความเข้าใจควอนตัมที่ถูกต้องแก่เด็กและเยาวชนหรือผู้ใด หากเป็นวาระเพื่อการสร้างภาพลักษณ์ต่อโอกาสตนเองต่อ ๆ มาอีก (quote of the year 2017) ภาพการเป็นปราชญ์อาวุโสของไทยบางกรณีสำคัญอันเกี่ยวข้องกับวงการเทคโนฯควอนตัมจึงสวนทิศกับตัวอย่างจากเมืองจีน ... ไปกันคนละทาง ! ปราชญ์คือ คุรุ กูรู ผู้รู้ ผู้สร้าง ผู้สนับสนุนจริงจัง ฯลฯ หากเป็นดั่งของประเทศจีนตัวอย่างนี้ได้เพียงครึ่ง สังคมจะคงอุดมปัญญากว่าสี่สิบปีที่ผ่านมาไหม ! ………………….

(re-published from IEEE GCN Nov 2020) On the occasion of the 10th anniversary of Thai Telecommunication Knowledge Management (TTKM) Forum, related statistics of the past projects are reported with the collection of old time newsletters and photos at www.quantum-thai.org/10th-ttkm-anniversary. Thanks to all sponsors and supporters for those successful public services of the past decade. Since the first result on “A Brief History of Communications” – A Fifty Year Foundation for the Future (1952-2002) of the IEEE Communications Society was translated into Thai and published in the year 2008, it sparked consequent ideas regarding local historic relevance. The Thai Telecommunications Encyclopedia (2009) with a large content platform was then set up. Following was a project on benchmarking of national technology advancement with coinciding global stories, an elegant pictorial history and milestones granted by the IEEE Foundation, which was published in 2010. The TTKM portal was then formed in the same year to manage and utilize those valuable resources from the national archives, IEEE global history networks, and many others. To date, 17 titles have already been published covering a wide range of audiences. Generally, four target groups were categorized in order to ensure appropriate results for each background. Those are: technical book; reference (encyclopedia, glossary, and standards); public realization or easy access story for young generation and non-technical background user (contemporary applications, pictorial and milestone, and Q&A); and an executive summary for policy makers (testbed and intellectual property survey, technology foresight and roadmap, and others). Till this year, more than 18,000 hardcopies including 6,000 CDs and 4,000 posters and postcards in total have been distributed nationwide through the network of the IEEE Thailand section and institute for the promotion of teaching science and technology (IPST). Those free of charge results were also delivered as a handout for school talks and seminars, workshops and conferences, and exhibition and dinner talk. In addition, the entire electronic version has been downloaded approximately 26,000 times, and a hundred videos (yearly news, technology digest programs, and other topics) have over 48,000 views. Indeed, past TTKM activities were enhanced from many strong collaborations. The national regulator (National Telecommunications Commission (NTC)) was later combined with broadcasting and transformed to be NBTC, supported heavily on building information infrastructure for the first 2008 encyclopedia and a few later role model projects. Moreover, the Thai ComSoc Chapter as coordinator also proudly bridged the local ECTI–Electrical Engineering/Electronics, Computer, Telecommunications and Information Technology association to be a sister society with the IEEE Thailand Section. As a result, a few national and international agreements were signed. Synergy on education and humanity projects for overcoming the digital divide were proposed jointly, resulting in many more seminars, conferences and publications. Impressively, those exemplary forums also influenced a few more sub-technical fields. New forums of Thai quantum information (Q-Thai.org) and visible light communications (LED-SmartCon.org) were subsequently founded. The extended platform later benefited another highlight pictorial project on “light and quantum milestones (2019)” as a part of the celebration of the International Day of Light (IDL) proclaimed by UNESCO. It was another time of honor, and the IEEE foundation fully supported fully that youngest project. In conclusion, during the year of the COVID-19 pandemic (2020) all the activities over the past 10 years are reunited and celebrated online. Remarkably, one of many interesting feedbacks is conveyed as: “they are not only accomplished to educate for public understanding in the main field, but also to strengthen a new technical branch and raise awareness on related fraud or fake technology and news”. Suggestions are also shown, for instance, the Thai ComSoc chapter should engage with how to play a role for healthy people and society, how to promote more safe and creative media with good media ecosystem, and how to empower women in local engineering community. Thanks to all messages. They have been addressed as the next challenge toward the new normal society ahead. ...... IEEE ComSoc Thailand chapter

ควอนตัม คนละครึ่ง เราชนะ !

“ค้นหาหนุ่มสาวเล่าข่าวไอทีควอนตัม”

ขอเชิญร่วมสนับสนุนการจัดพิมพ์ “จดหมายเหตุวิทยาการแสงและควอนตัม” อุปถัมภ์เพื่อจัดส่งตรงแด่โรงเรียนเก่าวัยเด็ก ห้องสมุดใหญ่เล็กประจำหมู่บ้าน แหล่งค้นคว้าที่ทำงาน หรือวิทยาทาน ณ ที่ใด โดย ... ศิษย์เก่า คนรักบ้านเกิด หรือ ผู้มีใจสนับสนุนวิทยาทานทุกท่าน ร่วมบริจาคสนับสนุนได้ที่ thailand_chapter@comsoc.org (ภายใน ๒๐ สิงหาคม ๒๕๖๒)